Bộ 26 Đề thi HSG Văn 8 theo cấu trúc mới (Có đáp án)

 Bộ 26 Đề thi HSG Văn 8 theo cấu trúc mới (Có đáp án) - DeThiVan.com
 DeThiVan.com Bộ 26 Đề thi HSG Văn 8 theo cấu trúc mới (Có đáp án) - DeThiVan.com
 ĐỀ SỐ 1
 PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG HỌC SINH GIỎI
 HUYỆN BÌNH LỤC NĂM HỌC 20...-20...
 MÔN: NGỮ VĂN 8
 (Thời gian làm bài: 120 phút không kể thời gian giao đề)
Phần I. ĐỌC - HIỂU (5,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:
 Chuyện kể rằng: em, cô gái mở đường
 Ðể cứu con đường đêm ấy khỏi bị thương
 Cho đoàn xe kịp giờ ra trận
 Em đã lấy tình yêu Tổ quốc của mình thắp lên ngọn lửa
 Ðánh lạc hướng thù. Hứng lấy luồng bom...
 []
 Em nằm dưới đất sâu
 Như khoảng trời đã nằm yên trong đất
 Ðêm đêm, tâm hồn em tỏa sáng
 Những vì sao ngời chói, lung linh
 Có phải thịt da em mềm mại, trắng trong
 Ðã hoá thành những làn mây trắng?
 Và ban ngày khoảng trời ngập nắng
 Ði qua khoảng trời em - Vầng dương thao thức
 Hỡi mặt trời, hay chính trái tim em trong ngực
 Soi cho tôi
 Ngày hôm nay bước tiếp quãng đường dài?
 (Trích “Khoảng trời - hố bom”, Lâm Thị Mỹ Dạ, 
 theo “Văn chương một thời để nhớ”, NXB Văn học, 2006)
Câu 1. Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào? Việc lựa chọn thể thơ đó có tác dụng gì trong việc thể 
hiện cảm xúc của nhà thơ?
Câu 2. Đoạn trích trên gợi cho em liên tưởng đến văn bản nào đã học trong chương trình Ngữ văn 8? Vì 
sao em lại có sự liên tưởng đó?
Câu 3. Xác định và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong các câu thơ sau:
 Em nằm dưới đất sâu
 Như khoảng trời đã nằm yên trong đất
 Đêm đêm, tâm hồn em toả sáng
 Những vì sao ngời chói, lung linh.
Câu 4. Qua đoạn trích trên, em hiểu được gì về vẻ đẹp của tuổi trẻ Việt Nam trong kháng chiến cứu nước?
Phần II. VIẾT (15,0 điểm)
Câu 1. (5,0 điểm). Từ nội dung phần Đọc hiểu trên, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy 
nghĩ của em về trách nhiệm của tuổi trẻ đối với quê hương, đất nước trong bối cảnh hiện nay.
 DeThiVan.com Bộ 26 Đề thi HSG Văn 8 theo cấu trúc mới (Có đáp án) - DeThiVan.com
Câu 2. (10,0 điểm). Nhận xét về tác phẩm văn học, nhà văn Nga Lê-ô-nít Lê-ô-nốp có viết: Mỗi tác phẩm 
phải là một phát minh về hình thức và một khám phá về nội dung.
Em hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy làm rõ sự phát minh về hình thức và khám phá về nội dung của nhà 
văn Đào Quốc Thịnh qua tác phẩm “Quê hương”.
 QUÊ HƯƠNG
 Cả lớp lặng im, những con mắt đổ dồn về phía tôi khi nghe tôi đọc xong bài văn tả phong cảnh quê 
hương được cô giáo cho điểm cao nhất lớp hôm nay. Cô giáo đi lại gần, hỏi tôi thoáng một chút nghi ngờ:
 - Là một học sinh thành phố, làm thế nào mà em có thể viết được một bài văn tả quê hương sâu sắc, 
chân thật và gần gũi đến như vậy?!
 - Thưa cô bà em giúp em ạ!
 - Sao? Em vừa nói gì? Bà em viết hộ em à?
 - Thưa cô, không ạ!... Vâng, đúng ạ!
 Tôi nhìn ra hàng phượng vĩ trước sân trường và chợt nhớ đến mùa hè năm ấy Tháng 5, bố đưa tôi 
về quê nội. Quê nội tôi, một xóm nghèo bên kia sông Hồng. Biết bao lần, tôi đã mơ ước được về thăm quê, 
thăm bà, thế nhưng mới bước chân lên con đường làng lầy lội, lớp nhớp bùn sau cơn mưa, nhìn những mái 
nhà tranh thấp tè ẩm ướt sau luỹ tre làng, tôi đã bắt đầu thất vọng. Tôi không dám cằn nhằn nhưng ấm ức 
nghĩ thầm: "Sao mà bẩn thế! Biết thế này, mình chẳng đòi bố cho về nữa". Bố tôi tươi cười chào người 
làng, có lúc lại còn đứng lại nói chuyện với một bác gánh phân. Bữa cơm trưa hôm ấy, bà tôi tấm tắc khen 
ngon và gắp vào bát tôi miếng thịt luộc. Tôi gắp ra nhăn mặt: "Mỡ thế này, cháu ăn làm sao được!". Bố 
chan cho tôi canh cua, mới ăn được một miếng tôi đã vội kêu lên: "Canh chưa cho mì chính, nhạt lắm, lại 
hoi hoi, con ăn chưa quen". Cả nhà lặng người. Bố tôi tái mặt vì giận
 Tối hôm ấy trăng rằm, bà tôi kê ghế ra ngoài sân nhặt khoai lang và kể cho tôi nghe đủ mọi chuyện. 
Bà kể rằng, bố tôi đã từ nơi này ra đi. Và chính nơi này, bố tôi đã lớn lên bằng lời ru của bà, bằng đôi tay 
ẵm bồng của bao người. Bà đã từng mớm cơm cho tôi, nuôi tôi khôn lớn ở đây... Tình cảm quê mùa nhưng 
chân thật. Bà chỉ tay về phía góc trời sáng rực lên và bảo đó là Hà Nội. Bà bảo rằng: "Ở Hà Nội sướng 
hơn ở quê nên ai ai cũng ước ao được sống ở Hà Nội, còn bà thì bà thích ở quê hơn vì bà quen mất rồi. 
Nếu cháu cứ ở Hà Nội mãi, sẽ chẳng bao giờ biết được ánh trăng ở quê đẹp như thế nào đâu!". Tôi ngước 
nhìn lên bầu trời xanh thẳm không một gợn mây, chi chít những vì sao. Trăng treo lơ lửng trên đầu ngọn 
tre in đậm lên nền trời. Ánh trăng trùm lấy mái nhà và khu vườn rau xanh tốt của bà. Lúc ấy, tôi bỗng nắm 
chặt lấy tay bà và thốt lên: "Bà ơi! Trăng ở quê đẹp thật bà ạ!..."
 Sau mùa hè năm ấy, bà nội tôi đã ra đi mãi mãi. Hè nào tôi cũng xin bố cho về thăm quê. Quê nội tôi 
bây giờ cũng khác hẳn, chẳng còn một tí dấu vết nào của ngày xưa nữa. Những dãy nhà hai, ba tầng san 
sát nhau mọc lên như nấm. Không ai còn nhớ nổi bóng dáng lũy tre xanh.Tôi cầm bút viết, dồn tất cả 
tình cảm nhớ thương sâu đậm với bà vào bài tập làm văn tả phong cảnh quê hương hôm ấyTôi viết về 
quê hương tôi với lũy tre xanh mát rượi và ánh trăng rằm dịu ngọt. Phải rồi, tôi bỗng hiểu ra rằng: chính 
bà đã làm xanh mãi ước mơ của tôi.
 (Truyện ngắn của Đào Quốc Thịnh, 
 theo https://thuonghieucongluan.com.vn/que-huong-a58883.html, ngày 01/8/2018)
* Chú thích: Đào Quốc Thịnh sinh 1965, quê ở xã Lạc Hồng, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên nhưng sinh 
ra và lớn lên tại Hà Nội. Ông là một nhà báo, nhà văn, hội viên Hội Nhà báo Việt Nam. Đào Quốc Thịnh 
 DeThiVan.com Bộ 26 Đề thi HSG Văn 8 theo cấu trúc mới (Có đáp án) - DeThiVan.com
được biết đến với phong cách sáng tác chân thực, sắc sảo và tinh tế. Ông thường sử dụng ngôn ngữ đơn 
giản, gần gũi với người đọc để truyền tải những thông điệp sâu sắc về con người và xã hội. Trong thời gian 
gần 30 năm cầm bút, ông có gần 50 truyện ngắn, trong đó có nhiều truyện ngắn viết cho thiếu nhi và hàng 
trăm tác phẩm báo chí có giá trị. “Quê hương” là truyện ngắn đầu tay của ông được viết năm 1996. 
 -------Hết-------
 DeThiVan.com Bộ 26 Đề thi HSG Văn 8 theo cấu trúc mới (Có đáp án) - DeThiVan.com
 HƯỚNG DẪN CHẤM
I. YÊU CẦU CHUNG
- GV cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của học sinh.
- Hướng dẫn chấm chỉ nêu những nội dung cơ bản, có tính định hướng. Giám khảo cần linh hoạt khi vận 
dụng; cần đánh giá bài làm của thí sinh trong tính chỉnh thể, trân trọng khuyến khích những bài có cảm xúc 
và sáng tạo, có ý kiến và giọng điệu riêng; chấp nhận các cách kiến giải khác nhau, kể cả không có trong 
hướng dẫn chấm nhưng phải hợp lí và có sức thuyết phục.
- Giữ nguyên số điểm đạt được của bài (không làm tròn điểm).
II. YÊU CẦU CỤ THỂ
 Câu Nội dung cần đạt Điểm
 Phần I. ĐỌC - HIỂU (5,0 điểm)
 - Đoạn trích được viết theo thể thơ tự do (0,5 điểm)
 - Tác dụng: Thể thơ tự do với câu chữ phóng khoáng, vần nhịp linh hoạt đã giúp nhà 
 thơ diễn tả sinh động được cảm xúc nghẹn ngào, tiếc thương, cảm phục, ngợi ca, biết 
 ơn... của mình trước sự hi sinh anh dũng của cô gái mở đường. (0,5 điểm)
 1 1,0
 Hướng dẫn chấm:
 - Xác định đúng thể thơ và nêu được tác dụng cụ thể cho điểm tối đa.
 - Xác định đúng thể thơ nhưng chỉ nêu được tác dụng chung chung cho 0,75 điểm.
 - Không xác định đúng thể thơ tự do thì không cho điểm cả câu.
 - Đoạn trích trên gợi liên tưởng đến văn bản "Những ngôi sao xa xôi" (Lê Minh Khuê) 
 hoặc văn bản "Lá đỏ" (Nguyễn Đình Thi) (0,5 điểm)
 - Cơ sở liên tưởng: (0,5 điểm)
 + Cùng viết về hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường 
 Sơn trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
 2 + Cùng chung cảm hứng ngợi ca vẻ đẹp tâm hồn trong sáng, tinh thần chiến đấu dũng 1,0
 cảm, chấp nhận gian khổ hy sinh của tuổi trẻ Việt Nam trong kháng chiến.
 Hướng dẫn chấm:
 - Liên tưởng đúng văn bản và nêu được rõ các cơ sở liên tưởng cho điểm tối đa.
 - Liên tưởng đúng văn bản nhưng chỉ nêu được 01 cơ sở liên tưởng cho 0,5 điểm.
 - Không liên tưởng đúng văn bản thì không cho điểm cả câu.
 - Xác định biện pháp tu từ: (1,0 điểm) 
 + Nói giảm, nói tránh: Em nằm dưới đất sâu 
 + So sánh: Em nằm dưới đất sâu - Như khoảng trời đã nằm yên trong đất. 
 + Ẩn dụ: “Những vì sao ngời chói, lung linh” 
 3 - Tác dụng: (1,0 điểm) 2,0
 + Thể hiện nỗi tiếc thương, cảm phục, ngợi ca và bất tử hoá sự hi sinh nhẹ nhàng, thanh 
 thản mà anh dũng của cô gái mở đường. Mặc dù cô gái đã trở về nằm trong lòng đất mẹ 
 nhưng tâm hồn trong sáng, lòng yêu nước và tinh thần chiến đấu dũng cảm của cô vẫn 
 toả rạng, vẫn trường tồn cùng non sông. 
 DeThiVan.com Bộ 26 Đề thi HSG Văn 8 theo cấu trúc mới (Có đáp án) - DeThiVan.com
 + Giúp cho diễn đạt thêm linh hoạt và giàu sức gợi hình, gợi cảm, gợi liên tưởng phong 
 phú, sâu sắc. 
 Hướng dẫn chấm: 
 - Xác định và phân tích 2/3 biện pháp tu từ thì cho điểm tối đa. 
 - Xác định và phân tích tác dụng của 1 biện pháp tu từ cho 1,0 điểm. 
 - Nếu chỉ gọi tên biện pháp tu từ, không chỉ rõ thì cho 0,25 điểm 
 - Nếu không xác định đúng biện pháp tu từ thì không cho điểm cả câu.
 Thí sinh có thể có những cảm nhận riêng, nếu hợp lí vẫn cho điểm tối đa. 
 Có thể tham khảo gợi ý sau: 
 - Tuổi trẻ Việt Nam trong kháng chiến cứu nước là thế hệ sớm có lòng yêu nước, có tinh 
 thần trách nhiệm và có lí tưởng cao đẹp của tuổi trẻ. 
 4 - Khi đất nước có giặc ngoại xâm, họ hăng hái xông pha nơi chiến trường, trực tiếp đối 1,0
 mặt với quân thù, sẵn sàng chấp nhận gian khổ, hi sinh. Trong gian khổ, hiểm nguy, họ 
 vẫn hiên ngang dũng cảm, vẫn trong sáng, lạc quan, yêu đời. 
 - Là thế hệ đã góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của dân tộc Việt Nam 
 anh hùng.
Phần II. VIẾT (15,0 điểm)
 Từ nội dung phần Đọc hiểu trên, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) để trình 
 1 bày suy nghĩ của em về trách nhiệm của tuổi trẻ đối với quê hương, đất nước trong 5,0
 bối cảnh hiện nay.
 a. Đảm bảo thể thức, dung lượng của một đoạn văn nghị luận xã hội: đoạn văn khoảng 
 0,25
 200 chữ, có đủ mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn.
 b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Trách nhiệm của tuổi trẻ với quê hương, đất 
 0,25
 nước trong bối cảnh hiện nay.
 c. Triển khai hợp lí nội dung của đoạn văn: Có thể viết bài theo nhiều cách nhưng cần 
 đảm bảo các ý cơ bản sau:
 - Vì sao tuổi trẻ cần phải có trách nhiệm với quê hương, đất nước?
 + Để có được quê hương, đất nước tự do, giàu đẹp như hôm nay, ông cha ta đã phải 
 đánh đổi bao mồ hôi, máu xương của mình.
 + Tuổi trẻ là tuổi phát triển rực rỡ nhất về thể chất, tài năng, tâm hồn và trí tuệ, có khả 
 năng vượt qua mọi khó khăn gian khổ để xây dựng cho mình một tương lai tươi sáng, 
 góp phần xây dựng quê hương, đất nước mạnh giàu.
 + Thực tế cho thấy, thế hệ trẻ luôn là lực lượng xung kích đi đầu trong kháng chiến 
 chống ngoại xâm và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.
 (Lấy dẫn chứng thực tế để làm sáng tỏ)
 - Trách nhiệm của tuổi trẻ với quê hương, đất nước trong bối cảnh hiện nay: Để 
 góp phần xây dựng quê hương, đất nước Việt Nam giàu mạnh trong bối cảnh khoa học 
 – công nghệ phát triển và toàn cầu hoá hiện nay, thế hệ trẻ cần: 4,0
 + Trân trọng, biết ơn công lao của các thế hệ đi trước; nâng cao tinh thần tự hào, tự tôn 
 dân tộc, ý thức bảo vệ độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, lãnh hải của đất nước.....
 DeThiVan.com Bộ 26 Đề thi HSG Văn 8 theo cấu trúc mới (Có đáp án) - DeThiVan.com
 + Kế thừa và phát huy truyền thống yêu nước của dân tộc bằng những việc làm cụ thể, 
 thiết thực: ra sức học tập, rèn luyện đạo đức, tích lũy tri thức; sẵn sàng có mặt khi Tổ 
 quốc cần...
 + Lên án, loại bỏ những biểu hiện ích kỉ, vô trách nhiệm với quê hương, đất nước; kiên 
 quyết đấu tranh với các âm mưu, hoạt động gây phương hại đến lợi ích quốc gia, dân 
 tộc...
 d. Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt. 0,25
 e. Sáng tạo: Cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng về vấn đề nghị luận. 0,25
 Nhận xét, đánh giá về giá trị của tác phẩm văn học, nhà văn Nga Lê-ô-nít Lê-ô-nốp 
 có viết:
2 Mỗi tác phẩm phải là một phát minh về hình thức và một khám phá về nội dung. 10,0
 Em hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy làm rõ sự phát minh về hình thức và khám 
 phá về nội dung của nhà văn Đào Quốc Thịnh qua tác phẩm “Quê hương”.
 a. Đảm bảo cấu trúc của một bài văn nghị luận văn học: Có đầy đủ phần mở bài, thân 
 0,25
 bài, kết bài.
 b. Xác định đúng vấn đề nghị luận:
 - Làm rõ vấn đề: Mỗi tác phẩm là một phát minh về hình thức và một khám phá về nội 
 0,25
 dung.
 - Phạm vi dẫn chứng: Truyện ngắn “Quê hương” của Đào Quốc Thịnh.
 c. Triển khai vấn đề nghị luận: HS vận dụng các thao tác lập luận để triển khai vấn đề 
 thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục. Có thể triển khai theo nhiều 
 cách khác nhau, song cần đảm bảo các ý chính sau:
 1. Giới thiệu và trích dẫn ý kiến 0,5
 2. Giải thích ý kiến
 - Phát minh, khám phá là sự tìm tòi, phát hiện sáng tạo mới mẻ, có ý nghĩa lớn lao...
 - Hình thức: Là cách thể hiện nội dung, là vẻ đẹp bên ngoài. Với tác phẩm văn học, hình 
 thức thể hiện ở thể loại, kết cấu, ngôn từ, các biện pháp nghệ thuật...
 - Nội dung: Là vấn đề mà tác giả trình bày. Nội dung tác phẩm văn học là hiện thực đời 
 sống được phản ánh, là quan điểm, tư tưởng, tình cảm mà nhà văn truyền gửi tới bạn 0,75
 đọc.
 => Ý kiến trên đã đặt ra yêu cầu đối với một tác phẩm văn học cũng là yêu cầu đối với 
 người cầm bút trong quá trình sáng tạo nghệ thuật: để có một tác phẩm văn học thực sự 
 đòi hỏi người sáng tác phải có sự tìm tòi, sáng tạo cả về hình thức nghệ thuật và nội 
 dung tư tưởng.
 3. Bàn luận ý kiến
 - Xuất phát từ đặc thù của sáng tạo văn học: mỗi tác phẩm văn học luôn luôn là một 
 công trình duy nhất, không thể lặp lại. Không có sự phát hiện, tìm tòi mới mẻ thì không 
 thể có tác phẩm văn học có giá trị và nhà văn cũng không thể khẳng định được tên tuổi.
 DeThiVan.com Bộ 26 Đề thi HSG Văn 8 theo cấu trúc mới (Có đáp án) - DeThiVan.com
- Trong văn học, nội dung và hình thức gắn bó chặt chẽ, mật thiết với nhau. Một nội 
dung mới sẽ tự tìm cho mình một hình thức mới. Sự đổi mới về hình thức biểu hiện 
cũng có thể kéo theo những thay đổi về nội dung. Có khi đề cập đến những vấn đề quen 
thuộc nhưng nhà văn lại thể hiện bằng hình thức mới, độc đáo vẫn mang lại những giá 0,75
trị hấp dẫn riêng.
- Sự độc đáo, sự sáng tạo về nội dung và hình thức sẽ tạo nên giá trị của tác phẩm và 
phong cách riêng của nhà văn.
4. Làm sáng tỏ ý kiến
a. Giới thiệu vài nét về tác giả và tác phẩm
b. Chứng minh
* Truyện “Quê hương” là một phát minh về hình thức: Tác giả Đào Quốc Thịnh lựa 
 5,5
chọn đề tài quê hương dưới hình thức truyện ngắn giản dị:
- Cốt truyện đơn giản, tình huống truyện tự nhiên, bất ngờ: từ bài văn đạt điểm cao nhất 
lớp, nhà văn khéo léo dẫn dắt người đọc đến với dòng hồi tưởng và suy nghĩ sâu sắc của 
nhân vật tôi về bà và quê hương.
- Nhân vật được khắc hoạ chủ yếu qua ngôn ngữ, cử chỉ và đặc biệt là nghệ thuật miêu 
tả diễn biến nội tâm nhân vật tôi thay đổi theo mỗi lần về thăm quê khiến cho các nhân 
vật hiện lên sống động, chân thực, gần gũi.
- Truyện được kể ở ngôi thứ nhất, nhân vật tự bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc, từ đó tạo sự 
đồng cảm giữa người kể chuyện và người đọc.
- Ngôn ngữ và chi tiết kể giản dị, thân thuộc, gần gũi,...; kết hợp khéo léo các phương 
thức kể, tả, biểu cảm khiến câu chuyện lôi cuốn, hấp dẫn...
=> Tất cả đã tạo cho tác phẩm có cách thể hiện mới mẻ, sâu sắc, hấp dẫn đồng thời để 
lại dấu ấn riêng trong lòng người đọc về phong cách văn xuôi của Đào Quốc Thịnh.
* Truyện “Quê hương” của Đào Quốc Thịnh còn là một khám phá về nội dung:
- Nêu ngắn gọn nội dung chính: Truyện tập trung khai thác dòng hoài niệm đong đầy 
cảm xúc sâu lắng xen lẫn suy tư về bà và quê hương của đứa cháu sống nơi thị thành. 
Từ bài tập làm văn của nhân vật tôi được điểm cao nhất trước sự ngạc nhiên của các bạn 
và thoáng chút nghi ngờ của cô giáo, nhà văn đã dẫn dắt người đọc đến với dòng hồi 
tưởng về những lần về thăm bà và quê hương. Lúc đầu, nhân vật tôi khó chịu với khung 
cảnh và món ăn ở quê. Sau khi được nghe bà kể chuyện, nhân vật tôi đã cảm nhận vẻ 
đẹp và tình người ấm áp nơi đây. Khi bà mất và khung cảnh làng quê thay đổi, tôi đã 
cảm thấy ngậm ngùi, dồn nỗi nhớ thương vào việc làm bài văn.
- Nêu được chủ đề của truyện: Quê hương vốn không phải là chủ đề xa lạ trong văn 
học. Xưa nay đã có bao tác phẩm hết lời ca ngợi vẻ đẹp quê hương và giải bày tình cảm 
yêu mến, gắn bó nặng sâu với con người và cảnh vật nơi quê hương xứ sở. Vẫn trong 
dòng mạch cảm xúc ấy, cây bút trẻ Đào Quốc Thịnh lại có cách khám phá và thể hiện 
riêng cả về nội dung cảm xúc và hình thức nghệ thuật. Chính sự sáng tạo ấy đã tạo nên 
sức sống cho thiên truyện và tên tuổi Đào Quốc Thịnh cũng in đậm dấu ấn trong trái tim 
bạn đọc.
 DeThiVan.com Bộ 26 Đề thi HSG Văn 8 theo cấu trúc mới (Có đáp án) - DeThiVan.com
- Diễn biến tâm trạng của nhân vật tôi với bà và quê hương:
Lần đầu được bố đưa về thăm quê nội.
+ Thất vọng trước cảnh quê nghèo: “con đường vào làng lầy lội, lớp nhớp bùn sau cơn 
mưa; những mái nhà tranh thấp lè tè ẩm ướt sau lũy tre làng”...
+ Chê bai các món ăn ở quê “Mỡ thế này, cháu ăn làm sao được!”.... “Canh chua cho 
mì chính, nhạt lắm, lại hơi hoi, con ăn chưa quen...”
=> Đó là cảm nhận chung của bao bạn trẻ lớn lên ở thành phố, quen được sống trong 
sung túc, đủ đầy. Do chưa tiếp xúc, chưa thấu hiểu nên đã vô tình chê bai quê mình.
Khi được nghe bà nội kể chuyện và ngắm trăng cùng bà:
+ Qua những câu chuyện bà kể, nhân vật tôi hiểu rằng chính nơi này, “bố tôi đã lớn lên 
bằng lời ru của bà, bằng đôi tay ẵm bồng của bao người. Bà đã từng mớm cơm cho tôi, 
nuôi tôi khôn lớn ở đây..” và cậu nhận ra rằng: “Tình cảm quê mùa nhưng chân thật”.
+ Được ngắm cảnh làng quê yên bình cùng bà nội trong đêm rằm trăng sáng, “tôi” đã 
thốt lên sung sướng: “Bà ơi! Trăng ở quê đẹp thật bà ạ!...”.
=> Câu chuyện của bà giúp cho “tôi” nhận ra được những giá trị đích thực của cuộc 
sống; trân quý và biết ơn cội nguồn của mình; biết ơn những người thân cùng những 
điều bình dị nhưng ấm áp tình thương ở quê nghèo ấy.
Khi bà nội mất, cảnh vật làng quê thay đổi và lí do nhân vật tôi viết bài văn tả cảnh 
quê hương đạt điểm cao nhất lớp
+ Trở về quê không còn bóng nội và quê nội cũng chẳng còn tí dấu vết nào của ngày 
xưa nữa, một cảm giác buồn thương, nghẹn ngào, nuối tiếc cứ ngập tràn trong lòng “tôi”.
+ Nhân vật tôi dồn tất cả tình cảm nhớ thương sâu đậm với bà vào bài tập làm văn tả 
phong cảnh quê hương hôm ấy...
=> Tình yêu, biết ơn bà chính là mạch nguồn của tình yêu quê hương, đất nước trong 
tâm hồn cậu học trò nhỏ. Tình yêu bà, yêu quê hương và trân trọng những gì gần gũi, 
thân thuộc xung quanh ta chính là nền tảng làm nên nhân cách của con người, giúp 
chúng ta viết lên những bài văn tuyệt vời nhất. Sự mới mẻ trong nội dung tư tưởng đó 
đã tạo nên ý nghĩa nhân văn sâu sắc và sức hấp dẫn của thiên truyện ngắn này.
5. Đánh giá
- Ý kiến của nhà văn Nga Lê-ô-nít Lê-ô-nốp không chỉ là tiêu chí đánh giá giá trị một 
tác phẩm văn học mà còn là bài học định hướng cho người sáng tạo và người tiếp nhận 
văn học nói chung:
+ Với người sáng tạo văn học: bằng sự sáng tạo và tâm huyết của mình, nhà văn cần 
viết nên những tác phẩm mới mẻ, hấp dẫn từ nội dung đến hình thức. Đó vừa là thiên 
 1,0
chức vừa là trách nhiệm của người cầm bút, vừa là yêu cầu thiết yếu, sống còn của sáng 
tạo nghệ thuật.
+ Với người tiếp nhận: Cần có tâm hồn nhạy cảm tinh tế khi tiếp nhận tác phẩm văn 
học, biết phát hiện, thưởng thức những nét đặc sắc riêng cả về nội dung và hình thức 
của mỗi tác phẩm; biết trân trọng tài năng và tấm lòng của những người sáng tạo văn 
học.
 DeThiVan.com Bộ 26 Đề thi HSG Văn 8 theo cấu trúc mới (Có đáp án) - DeThiVan.com
6. Khái quát, khẳng định lại vấn đề 0,5
d. Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt. 0,25
e. Sáng tạo: Cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận. 0,25
 DeThiVan.com