Đề thi HSGQG THPT 2026 môn Ngữ văn (Có đáp án)

 Đề thi HSGQG THPT 2026 môn Ngữ văn (Có đáp án) - DeThiVan.com
 KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI QUỐC GIA
 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NĂM HỌC 2025 – 2026
 ĐỀ THI CHÍNH THỨC Môn: NGỮ VĂN
 Thời gian làm bài: 180 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (8,0 điểm). Nghị luận xã hội
Đọc ngữ liệu sau:
Triết gia: “Tự lập nghĩa là ‘thoát khỏi bản tính ích kỷ’.”
Chàng thanh niên:?!
Triết gia: Chính vì thế Adler¹ gọi cảm thức cộng đồng [] là sự quan tâm tới xã hội, 
 quan tâm tới người khác. Chúng ta cần thoát khỏi bản tính ích kỷ cố hữu, từ 
 bỏ việc mình là “trung tâm thế giới”. Cần phải thoát khỏi “tôi”.
Chàng thanh niên: Thầy nói rằng, khi thoát khỏi bản tính ích kỷ, chúng ta mới có thể tự lập?
Triết gia: Đúng vậy. Con người có thể thay đổi. Và có thể thay đổi lối sống, thế giới 
 quan và nhân sinh quan đó. Tình yêu đã biến chúng ta từ “tôi” thành “chúng 
 ta”. Nhờ tình yêu chúng ta được giải thoát khỏi “tôi”, trở nên tự lập và nhận 
 thế giới với ý nghĩa thực sự của nó.
Chàng thanh niên: Đón nhận thế giới?
Triết gia: Vâng. Với việc biết đến tình yêu, chủ ngữ của cuộc đời đổi thành “chúng ta”. 
 Đây là xuất phát điểm mới của cuộc đời. “Chúng ta” bắt đầu chỉ bằng hai 
 người sẽ dần dần mở rộng phạm vi ra thành cả cộng đồng và cả nhân loại.
Chàng thanh niên: Đó là
Triết gia: Là cảm thức cộng đồng.”²
Từ đoạn đối thoại trên, anh/chị hãy viết bài văn nghị luận bàn về vấn đề: mối quan hệ giữa tự lập, tình 
yêu và cảm thức cộng đồng.
Câu 2 (12,0 điểm). Nghị luận văn học
“Chỉ khi tôi không đủ cho tôi, tôi mới nhìn qua mắt những người khác. Thực tại, kể cả khi được nhìn qua 
mắt của nhiều người, vẫn chưa đủ. [] Tôi sẽ rúc lòng biết xem sự vật mang bộ mặt nào với con chuột 
hay con ong; tôi sẽ rúc lòng hơn nữa được tri giác thế giới mù hương, với tất cả thông tin và cảm xúc mà 
nó chứa đựng, cho một con chó.”
Nhận định của C.S. Lewis gợi ra vấn đề gì trong hoạt động sáng tác của nhà văn? Bằng trải nghiệm văn 
học, anh/chị hãy bàn luận vấn đề đó.
 HẾT
- Thí sinh KHÔNG được sử dụng tài liệu.
- Giám thị KHÔNG giải thích gì thêm.
¹ Alfred Adler (1870–1937): Nhà tâm lý học, triết học người Áo.
² Kishimi Ichiro và Koga Fumitake, Dám hạnh phúc, Nguyễn Thanh Vân dịch, NXB Dân trí, Hà Nội, 2024, tr.259–260.
³ C.S. Lewis, Một thử nghiệm phê bình, Nguyễn Công Danh dịch, NXB Thế giới, Hà Nội, 2024, tr.202–203.
 DeThiVan.com Đề thi HSGQG THPT 2026 môn Ngữ văn (Có đáp án) - DeThiVan.com
 ĐÁP ÁN
I. HƯỚNG DẪN CHUNG
1. Giám khảo chấm đúng như đáp án, thang điểm của Bộ Giáo dục và đào tạo.
2. Nếu thí sinh có cách trả lời khác đáp án nhưng đúng thì giám khảo vẫn chấm điểm theo thang điểm của 
Hướng dẫn chấm thi.
3. Giám khảo không quy tròn điểm thành phần của từng câu, điểm thi cảu bài thi.
4. Để đánh gia đúng năng lực, thí sinh cần đảm bảo tiêu chí sau:
 Hệ Thống ý Lập luận Dẫn chứng Hành văn
 - Phong phú - Mạch lạc - Phù hợp - Trong sáng, mạch lạc
 - Toàn diện - Chặt chẽ - Thời sự - Vốn từ ngữ phong phú, 
 - Độc đáo (cấp độ tăng - Sắc sảo, có tư duy - Độc đáo (cấp độ diễn đạt tinh tế, giàu cảm xúc
 dần) phản biện (cấp độ tăng dần) Có bản sắc cá nhân (Cấp độ 
 tăng dần) tăng dần)
II. ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM
 Câu Ý Nội dung Điểm
 Giải thích
 1 Xác định và giải thích được những cụm từ/ cụm từ khóa, mối quan hệ giữa các 
 từ/ cụm từ; chỉ rõ vấn đề cần bàn luận từ đối thoại.
 - Tự lập: tự mình đứng vững, không dựa dẫm vào người khác, thoát khỏi bản 
 tính ích kỷ. 1,00
 - Tình yêu: sự quan tâm, đồng điệu, kết nối giữa người với người.
 - Cảm thức cộng đồng: sự quan tâm tới người khác, xã hội, khởi đi từ hai 
 người – cộng đồng – toàn nhân loại.
 - Cầu nối giữa tự lập và cảm xúc cộng đồng chính là tình yêu.
 2. Bàn luận 5,00
 Lí giải và phân tích được nguyên nhân của việc hình thành mối quan hệ giữa 
 tự lập, tình yêu cà cảm thức cộng đồng
 1 - Ích kỷ là bản tính của con người, do đó con người có xu hướng dựa dẫm vào 
 (8,00 người khác; dẫn đến bản thân không nỗ lực vượt qua trở ngại, không trưởng 
 điểm) thành.
 2.1 - Tình yêu khiến con người xác lập lại mối quan hệ: tương tác với người khác 
 để cùng hướng đến một mục tiêu chung, tạo ra sự cộng sinh (tôi là điểm tựa 
 cho người khác; người khác cũng là điểm tự cho tôi), từ đó thay đổi chủ ngữ 
 cuộc đời (tôi đến cúng ta).
 - Khi có được cảm thức cộng đồng con người mới hoàn thiện hành trình tự lập 
 của mình.
 Phân tích được các cấp độ biểu hiện của mối quan hệ
 2.2 - Từ tình yêu đôi lứa đến cộng đồng (nhóm nhỏ, dân tộc), nhân loại, tự nhiên. 2,00
 - Quan tâm, đồng cảm; gắn kết; cống hiến.
 Chỉ ra được ý nghĩa của mối quan hệ
 2.3 - Với cá nhân: mở ra không gian mới cho sự phát triển của cái tôi; vừa hướng 1,00
 đến cảm thức cộng đồng vừa giữ gìn bản sắc cá nhân.
 DeThiVan.com Đề thi HSGQG THPT 2026 môn Ngữ văn (Có đáp án) - DeThiVan.com
 - Với xã hội: mở ra những tương tác, kết nối để phát triển bền vững, sâu rộng 
 hơn.
 3 Liên hệ, mở rộng
 - Bối cảnh xã hội hiện nay: trạng thái vô cảm, thiếu gắn kết, chạy theo đám 
 đông,
 - Đặc điểm văn hóa truyền thống của người Việt: vừa hàm chứa cái tôi tiểu kỷ, 
 vừa tồn tại tính cộng đồng của văn hóa làng xã.
 Tổng điểm câu 1 8,00
Câu Ý Nội dung Điểm
 Giải thích
 1 Xác định và giải thích được những từ/ cụm từ khóa, mối quan hệ giữa các từ/ 
 cụm từ; xác định rõ vấn đề cần bàn luận từ ngữ liệu.
 Giải thích từ ngữ:
 Mắt: cách nhìn, cách tri nhận thế giới.
 Nhà văn: chủ thể sáng tạo với cái nhìn thế giới của riêng mình.
 Hoạt động sáng tác của nhà văn: là quá trình tạo lập tác phẩm văn học dựa 
 trên quan sát, trải nghiệm để thể hiện ý đồ, tư tưởng và phong cách riêng của 
 2,00
 nhà văn.
 Người khác: kẻ khác, những chủ thể mang cái nhìn, cảm xúc. cách hình dung 
 và đánh giá thế giới theo một cách riêng.
 Vấn đề cần bàn luận: Năng lực của nhà văn trong việc cảm nhận, tái tạo thế 
 giới từ điểm nhìn của kẻ khác.
 2 Bàn luận 10,00
 Lí giải được tại sao nhà văn có nhu cầu, năng lực cảm nhận thế giới từ điểm 
 nhìn của kẻ khác.
 - Nhà văn là người muốn nắm bắt thế giới trong sự phong phú, đa dạng và 
 2.1 1,50
 2 chiều sâu của nó.
(12,00 - Cơ chế của sáng tạo là tưởng tượng, hóa thân, nhập vai,
điểm) - Nhu cầu đối thoại của nhà văn với cộng đồng sáng tác và tiếp nhận.
 Chỉ ra được biểu hiện của việc nhìn thê giới từ điểm nhìn của kẻ khác
 - Tạo ra điểm nhìn giả lập.
 - Xây dựng hệ thống điểm nhìn trong một văn bản.
 2.2 2,00
 - Trình hiện những tiếng nói khác nhau của các nhân vật (con người, loài vật, 
 đồ vật,)
 - Lạ hóa thế giới hình tượng.
 Phân tích và lí giải được ý nghĩa việc nhìn thế giới từ điểm nhìn của kẻ khác.
 - Đem đến hình ảnh thế giới với nhiều chiều kích, khía cạnh.
 - Giải định kiến về thế giới và con người.
 2.3 - Đặt ra những câu hỏi, chất vấn về thế giới và con người. 2,00
 - Làm rõ được cái nhìn độc đáo của nhà văn không phải là sự đóng kín mà 
 được tạo dựng trên khả năng tương tác với cái nhìn khác hoặc đem đến một 
 cái nhìn mới mẻ (phá vỡ khuôn mẫu, định kiến).
 Thể hiện được năng lực cảm thụ, phân tích tác phẩm qua những trải nghiệm 4,50
 văn học.
 2.4
 - Bộc lộ được những trải nghiệm văn học phong phú, toàn diện (đa dạng về thể 2,50
 loại, phạm vi, trường phái sác tác,).
 DeThiVan.com Đề thi HSGQG THPT 2026 môn Ngữ văn (Có đáp án) - DeThiVan.com
 - Làm sáng tỏ những lập luận các mục 2.1, 2.2, 2.3. 2,00
 Tổng điểm câu 2 12,0
 Tổng điểm toàn bài (1 + 2) 20,00
 DeThiVan.com