Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Hải Dương (Có đáp án)

 Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Hải Dương (Có đáp án) - DeThiVan.com
 DeThiVan.com Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Hải Dương (Có đáp án) - DeThiVan.com
 ĐỀ SỐ 1
 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
 HẢI DƯƠNG NĂM HỌC: 2025 - 2026
 MÔN THI: NGỮ VĂN
 ĐỀ CHÍNH THỨC Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian giao đề
I. PHẦN ĐỌC HIẾU (4,0 điểm)
 Đọc đoạn trích sau:
 (Tóm lược: Bà đã tám mươi lăm tuổi, bà chỉ ngồi ở góc nhà gà gật và nhắc nhở các cháu làm 
việc nhà nhưng Tuất, Hồng, Hải luôn khó chịu và cãi lại bà. Khi biết sự việc đó, bổ chúng đã 
nghiêm khắc dạy dỗ các con.)
 ... Lúc ấy là chín giờ rưỡi, bố đi họp ở công ty về. Thoáng qua là bố biết hết đầu đuôi câu chuyện. 
Bố bảo mẹ, thôi để các con nó học, xong bố sẽ nói chuyện.
 Mười giờ rưỡi, Tuất, Hồng, Hải học xong bài, ngồi trước mặt bố. Bố nói:
 - Các con nghĩ rằng, bà chỉ có một tuổi già tám mươi lăm năm sống chuyên ngồi thui thủi ở góc 
nhà như hôm nay thôi ư? Không, bà có cả một thời thanh niên sôi nổi. Bà từng là thanh niên xung phong, 
từng cầm súng bắn máy bay giặc Mĩ xâm lược nước ta. Bà làm công nhân dệt đến năm mươi lăm tuổi mới 
về hưu. Ông lúc ấy còn ở bộ đội. Từ thằng Tèo trở đi đều qua tay bà săn sóc, nếu không thì...
 Bố nói đến đó thì bà nằm ở cải phản ở buồng ngoài thức giấc.
 - Bố Tèo nói cái gì thế?
 - Bà cứ ngủ đi, để con dạy bảo chúng. Con cháu không biết công ơn ông bà thì không thành người, 
bà ạ. Nói rộng ra, con dạy cho chúng biết rằng: Đằng sau người già là cả một cuộc đời rộng lớn mà họ đã 
dũng cảm đương đầu đấy. Hãy kính trọng và yêu quý họ!
 Bố nói dứt thì bước tởi, cúi xuống đỡ bà dậy. Bà ngồi lên, cào tóc xong thì quài tay ra sau búi lại; 
tóc bà rụng hết rồi, búi lại chỉ còn bằng quả ổi. Nắn búi tóc bé tí, bà cúi xuống lục cái túi vải đỏ lâu nay 
lúc nào cũng vẫn để ở đầu giường. Trong cái túi đó có hai chỉ vàng, bà dự định dành cho cái Hải một, cái 
Hồng một. Trong cái túi đó có một cuốn sổ tiết kiệm, bà nói, bà để dành từ hồi thằng Tèo mới đẻ, giờ 
không biết có bao nhiêu, bà cho thằng Tèo và thằng Tuất để hai đứa mua xe máy, con trai đi đâu phải có 
cái xe máy mới ra mẽ người!
 - Con biết rồi! Con biết rồi! Bà nằm nghỉ đi!
 Bố nói. Bà chép miệng, xoài người xuống mặt phản:
 - Ừ, mẹ nằm. Nhưng mà chắc là chẳng ngủ được nữa đâu, giời sắp sảng rồi còn gì! Bà nằm co ro, 
chốc chốc lại nghển lên ngắt lời bố: “Thôi, các cháu nó còn dại người, đừng trách chúng, con à”
 (Trích “Bà ngồi ở góc nhà” - Ma Văn Kháng - “Những truyện hay viết cho thiếu nhi”
 - NXB Kim Đồng 2021, trang 172-174)
 Trả lời các câu hỏi:
Câu 1. Đoạn trích trên được kể theo ngôi thứ mấy?
Câu 2. Trong đoạn trích, bố nhắc đến công việc nào bà từng làm thời thanh niên?
Câu 3. Lời thoại sau chứa đựng những tình cảm gì của bố dành cho bà?“
 DeThiVan.com Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Hải Dương (Có đáp án) - DeThiVan.com
- Các con nghĩ rằng, bà chỉ có một tuổi già tám mươi lăm năm sống chuyên ngồi thui thủi ở góc nhà như 
hôm nay thôi ư? Không, bà có cả một thời thanh niên sôi nổi."
Câu 4. Biện pháp tu từ ẩn dụ có tác dụng gì trong câu: “Nói rộng ra, con dạy cho chúng biết rằng: Đằng 
sau người già là cả một cuộc đời rộng lớn mà họ đã dũng cảm đương đầu đấy. "?
Câu 5. Từ nội dung của truyện, em rút ra những bài học nào về cách ứng xử với ông bà?
II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm)
 Em hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận về tình yêu thương của bà dành 
cho các cháu trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.
Câu 2. (4,0 điểm)
 Hiện nay, một số bạn trẻ còn ứng xử thiếu văn minh nơi công cộng. Hãy viết bài văn nghị luận 
(khoảng 600 chữ) bày tỏ quan điểm của em về vấn đề trên và đề xuất những giải pháp khắc phục.
 ---Hết---
 (Thí sinh không được sử dụng tài liệu, giám thị coi thi không giải thích gì thêm)
 DeThiVan.com Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Hải Dương (Có đáp án) - DeThiVan.com
 HƯỚNG DẪN CHẤM
YÊU CẦU CHUNG
- Hướng dẫn chấm chỉ nêu một số nội dung cơ bản, định tính chứ không định lượng. Giám khảo cần hết 
sức linh hoạt khi vận dụng, không chỉ đánh giá kiến thức và kĩ năng mà còn chú ý đến thái độ, cảm xúc, 
tình cảm của người viết; chấp nhận các kiến giải khác nhau, kể cả không có trong hướng dẫn chấm, miễn 
là hợp lí, có sức thuyết phục.
- Tổng điểm của toàn bài là 10 điểm, cho lẻ đến 0,25 điểm
 Phần Câu Nội dung Điểm
 I ĐỌC HIỂU 4,0
 1 Đoạn trích được kể theo ngôi thứ ba. 0,5
 2 Theo đoạn trích, thời thanh niên bà từng là thanh niên xung phong, từng cầm 0,5
 súng bắn máy bay giặc Mĩ.
 3 Lời thoại chứa đựng những tình cảm của bố dành cho bà: 1,0
 + Thấu hiểu cuộc đời bà, đồng cảm
 + Yêu quý, kính trọng, ngưỡng mộ bà
 4 - Biện pháp tu từ ẩn dụ: “cuộc đời rộng lớn”. 0,25
 - Tác dụng: 0,75
 + Tăng sức gợi hình, gợi cảm...
 + Gợi cuộc đời của bà với thời gian sống dài, trải nghiệm phong phú, nhiều 
 kinh nghiệm sống, từng đối mặt với nhiều khó khăn thử thách...
 + Bộc lộ sự kính trọng, biết ơn bà...
 5 HS có thể rút ra những bài học ứng xử với ông bà: 1,0
 - Tình cảm, thái độ, hành động:
 + Hiếu thảo, kính trọng, biết ơn; ngoan ngoãn, lễ phép... 
 + Quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ, chia sẻ với ông bà...
 II VIẾT 6,0
 1 Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận của em về tình 2,0
 yêu thương của bà dành cho các cháu trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.
 * Yêu cầu về kĩ năng: 0,5
 - Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng đoạn văn (khoảng 200 chữ): Học 
 sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp hoặc tổng phân 
 hợp
 - Xác định đúng vấn đề cần nghị luận.
 - Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.
 - Học sinh có những suy nghĩ, cách nhìn riêng, mới mẻ về vấn đề nghị luận, 
 có sáng tạo trong viết câu, dựng đoạn, lời văn sinh động, hấp dẫn. 1,5
 * Triển khai vấn đề nghị luận:
 Học sinh có thể lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề 
 nghị luận theo nhiều cách khác nhau, có thể theo hướng sau:
 DeThiVan.com Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Hải Dương (Có đáp án) - DeThiVan.com
 - Mở đoạn: giới thiệu được truyện ngắn, tác giả, vấn đề nghị luận
 - Thân đoạn: cảm nhận được tình yêu thương của bà dành cho các cháu qua 
 lời kể của người kể chuyện, lời thoại của nhân vật, các chi tiết về hành động...
 + Bà là người chăm sóc các cháu từ khi các cháu còn nhỏ: “Từ thằng Tèo trở 
 đi đều qua tay bà săn sóc..."
 + Dành dụm, chắt chiu, lo cho tương lai của các cháu: “Trong cái túi có hai 
 chỉ vàng, một cuốn sổ tiết kiệm, bà để dành từ hồi thằng Tèo mới đẻ..."
 + Bao dung, chở che, coi các cháu còn nhỏ dại...
 => Bà giàu tình yêu thương, đức hi sinh, hết lòng lo cho các cháu.-
 Kết đoạn: Đánh giá vấn đề nghị luận, rút ra thông điệp, bày tỏ được cảm 
 xúc, suy nghĩ về nhân vật bà.
2 Hiện nay một số bạn trẻ ứng xử thiếu văn minh nơi công cộng. Hãy viết bài 4,0
 văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bày tỏ quan điểm của em về vấn đề trên và 
 đề xuất những giải pháp khắc phục
 * Yêu cầu về kĩ năng: 0,5
 - Đảm bảo cấu trúc và dung lượng của một bài nghị luận xã hội (khoảng 600 
 chữ), bố cục đủ ba phần.
 - Chính tả, dùng từ, đặt câu: đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ nghĩa 
 tiếng Việt.
 - Sáng tạo: cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng về vấn đề...
 - Trình bày được ý kiến bàn luận về vấn đề với hệ thống luận điểm chặt chẽ, lí 
 lẽ thuyết phục, bằng chứng tiêu biểu và xác thực.
 * Triển khai vấn đề nghị luận: Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, hệ 0,25
 thống ý linh hoạt, có thể theo hướng sau:
 1. Giới thiệu vấn đề nghị luận
 2. Giải thích vấn đề, nêu quan điểm 0,25
 - Ứng xử thiếu văn minh nơi công cộng là lời nói, hành vi không tuân theo 
 những chuẩn mực đạo đức, những quy định ở không gian chung của cộng 
 đồng.
 - Biểu hiện:
 + Nói tục, chửi bậy, vứt rác bừa bãi, chen lấn khi xếp hàng, mặc trang phục 
 không phù hợp...
 + Lạng lách, đánh võng, phóng nhanh, vượt ẩu... khi tham gia giao thông.
 + Nói chuyện điện thoại, chụp ảnh sống ảo mọi nơi, mọi lúc
 + Không biết nói lời xin lỗi, cảm ơn; không biết nhường đường, nhường ghế 
 cho người lớn tuổi, trẻ em, người tàn tật... 
 => Đây là vấn đề phổ biến, đáng phê phán, cần khắc phục
 3. Bàn luận 0,5
 a. Vì sao đó là vấn đề cần giải quyết? (Lí giải cơ sở, căn nguyên của vấn đề)
 DeThiVan.com Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Hải Dương (Có đáp án) - DeThiVan.com
 - Xã hội hiện đại cần hướng tới sự văn minh và nơi công cộng là không gian 
 chung của mọi người cần được tôn trọng nhưng một số bạn trẻ còn ứng xử 
 tùy tiện, không tuân theo quy tắc, chuẩn mực xã hội.
 - Vấn đề đó xuất phát từ:
 + Sự thiếu ý thức của một số bạn trẻ, không có trách nhiệm chung tay, xây 
 dựng xã hội văn minh
 + Thích thể hiện bản thân, gây sự chú ý của mọi người...
 + Bắt chước các hành vi ứng xử thiếu chuẩn mực của người khác.
 + Gia đình và nhà trường chưa chú trọng giáo dục kĩ năng ứng xử nơi công 
 cộng.
 + Các hình thức xử lí còn nhẹ nhàng, chưa đủ sức răn đe...
 b. Hậu quả 0,75
 - Xuống cấp về mặt đạo đức, biểu hiện của sự vô văn hóa, mất lịch sự
 - Đánh mất những giá trị tốt đẹp: sự nhường nhịn, tôn trọng, yêu thương, 
 trách nhiệm...
 - Hình ảnh các bạn trẻ trở nên xấu xí trong mắt mọi người, bị coi thường, chê 
 trách, lên án...
 - Khó phát triển bản thân, không thể trở thành công dân toàn cầu...
 - Không tạo được mối quan hệ tốt đẹp; dễ nảy sinh xung đột; làm mất trật tự 
 an ninh công cộng; làm giảm chất lượng cuộc sống...
 - Tác động tiêu cực đến sự phát triển kinh tế, du lịch, văn hóa của đất nước; 
 làm xấu hình ảnh Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế
 c. Nêu ý kiến trái chiều, phản bác 0,25
 - Có ý kiến cho rằng ứng xử thiếu văn minh nơi công cộng là vấn đề bình 
 thường bởi các bạn trẻ còn bồng bột, chưa chín chắn, cho đó là quyền tự do cá 
 nhân. 
 -> Đó là quan điểm sai lầm vì họ chưa tôn trọng những quy tắc chung, thiếu 
 trách nhiệm với cộng đồng, chưa ý thức được mình là chủ nhân tương lai của 
 đất nước (cần hoàn thiện bản thân từ những hành vi nhỏ nhất; tích cực xây 
 dựng xã hội văn minh, hiện đại.)
 4. Đề xuất được giải pháp khả thi 1,0
 HS đề xuất được những giải pháp hợp lí, phù hợp. Có thể là: 
 - Nhận thức được ứng xử văn minh nơi công cộng là cần thiết, là biểu hiện 
 của người có đạo đức, nhân cách, văn hóa...
 - Tìm hiểu và chấp hành tốt những quy định nơi công cộng...
 - Ứng xử với người khác bằng thái độ lịch sự...
 - Rèn luyện kĩ năng giao tiếp, kĩ năng ứng xử...- Đề xuất với gia đình, nhà 
 trường: chú trọng hơn việc giáo dục, uốn nắn những hành vi ứng xử thiếu 
 chuẩn mực ở nơi công cộng. 
 DeThiVan.com Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Hải Dương (Có đáp án) - DeThiVan.com
 - Xã hội cần tăng cường các hình thức giám sát và xử phạt nghiêm hành vi sai 
 trái, thiếu văn minh. minh với những hs
 Dẫn chứng: HS sử dụng dẫn chứng phù hợp, tiêu biểu, kết hợp với lí lẽ 0,25
 nhuần nhuyễn
 5. Liên hệ bản thân, rút ra bài học hoặc thông điệp có ý nghĩa 0,25
 DeThiVan.com Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Hải Dương (Có đáp án) - DeThiVan.com
 ĐỀ SỐ 2
 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
 HẢI DƯƠNG NĂM HỌC: 2024 - 2025
 MÔN THI: NGỮ VĂN
 ĐỀ CHÍNH THỨC Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian giao đề
I, PHẦN ĐỌC HIỂU (3,0 ĐIỂM)
 Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới:
 Hạt gạo làng ta Giọt mồ hôi sa
 Có vị phù sa Những trưa tháng sáu
 Của sông Kinh Thầy Nước như ai nấu
 Có hương sen thơm Chết cả cá cờ
 Trong hồ nước đầy Cua ngoi lên bờ
 Có lời mẹ hát Mẹ em xuống cấy...
 Ngọt bùi hôm nay (Trich Hạt gạo làng ta - Trần Đăng Khoa,
 Dẫn theo Cái đep trong thơ kháng chiến Việt Nam 1945-1975,
 Hạt gạo làng ta Vũ Duy Thông tuyển chọn và giới thiệu,
 Có bão tháng bảy NXB GD 2000; Trang 383, 384)
 Có mưa tháng ba
Câu 1 ( 0,5 điểm). Xác định thể thơ của đoạn trích trên.
Câu ( , điểm). Tìm trong đoạn trích những từ ngữ, hình ảnh chỉ các yếu tố có trong hạt gạo làng ta.
Câu 3 (1,0 điểm). Nêu tác dụng của phép điệp trong các dòng thơ sau:
 Hạt gạo làng ta Có hương sen thơm
 Có vị phù sa Trong hồ nước đầy
 Của sông Kinh Thầy Có lời mẹ hát
 Ngọt bùi hôm nay
Câu 4 (1,0 điểm). Từ nội dung đoạn trích, em hăy đề xuất thái độ cần có với những ngưởi dân làm ra hạt 
gạo.
II. PHẦN LẢM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
 Em hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của việc đọc sách đối 
với những người trể tuổi.
Câu 2 (5,0 điểm)
 Anh hạ giọng, nửa tâm sư, nửa đọc lại một điều rõ ràng đã ngẫm nghĩ nhiều:
 - Hồi chưa vào nghề, những đêm bầu trời đen kịt, nhìn kĩ mới thấy một ngôi sao xa, cháu cũng 
nghĩ ngay ngôi sao kia lẻ loi một mình. Bây giờ làm nghề này cháu không nghĩ như vậy nữa. Vả, khi ta 
việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được? Huống chi việc của cháu gắn liền với việc của 
bao anh em, đồng chí dưới kia. Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất nó đi, cháu buồn đến chết 
mất. Còn người thì ai mà chả “thèm” hở bác? Mình sinh ra là gì, mình đẻ ở đâu, mình vì ai mà làm việc? 
Đấy, cháu tự nói với cháu thế đấy. Bác lái xe đi, về Lai Châu cứ đến đây dừng lại một lát. Không vào giờ 
 DeThiVan.com Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Hải Dương (Có đáp án) - DeThiVan.com
“ốp” là cháu chạy xuống chơi, lâu thành lệ. Cháu bỗng dưng tự hỏi: Cái nhớ xe, nhớ người ấy thật ra là 
cái gì vậy? Nếu là nỗi nhớ phồn hoa đô hội thì xoàng. Cháu ở liền trong trạm hằng tháng. Bác lái xe bao 
lần dừng, bóp còi toe toe, mặc, cháu gan lì nhất định không xuống. Ấy thế là một hôm, bác lái phải thân 
hành lên trạm cháu. Cháu nói: “Đấy, bác cũng chẳng “thèm” người là gì?” 
 Anh xoay sang người con gái đang một mắt đọc cuốn sách, một mắt lắng nghe, chân cô đung đưa 
khe khẽ, nói:
 - Và cô cũng thấy đấy, lúc nào tôi cũng có người trò chuyện.Nghĩa là có sách ấy mà. Mỗi người 
viết một vẻ. 
 (Trích Lặng lẽ Sa Pa – Nguyễn Thành Long; Sách Ngữ văn 9, Tập I 
 - NXB Giáo dục Việt Nam, 2016; Tr.185)
 Em hãy trình bày cảm nhận về vẻ đẹp của nhân vật anh thanh niên trong đoạn trích trên, từ đó 
nhận xét ngắn gọn về nghệ thuật xây dựng nhân vật của nhà văn.
 -----HẾT-----
 (Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
 DeThiVan.com Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Hải Dương (Có đáp án) - DeThiVan.com
 ĐÁP ÁN
I. ĐỌC HIỂU
Câu 1.
Cách giải:
Thể thơ 4 chữ
Câu 2.
Cách giải:
Từ ngữ, hình ảnh chỉ các yếu tố có trong hạt gạo làng ta: vị phù sa, hương sen thơm, lời mẹ hát
Câu 3.
Cách giải:
Phép điệp: Có ...
Tác dụng của phép điệp:
- Tạo tính nhịp điệu cho bài thơ, khiến cho câu thơ như tuôn trào theo từng đợt cảm xúc mãnh liệt.
- Miêu tả hương vị của hạt gao - kết tinh của những gì thuần thuý, tinh tuý nhất: mang trong mình sự chắt 
chiu của đồng quê, thấm đượm tình yêu của tình mẫu tử, của sự chăm chút từ con người
- Từ đó khẳng định: hạt gạo vô cùng quý giá, thiêng liêng.
Câu 4.
Cách giải:
Thái độ cần có với những người đã làm ra hạt gạo:
Người nông dân đã phải vất vả quanh năm, chân lấm tay bùn để làm nên được hạt gao như lởi ca "dẻo 
thơm từng hạt - đắng cay muôn phần". Vì vậy, khi hưởng thụ thành quả lao động ấy, bản thân mỗi người 
phải có thái độ trân trọng, biết ơn người đã đổ mồ hôi, dầm sương dãi nắng. Hạt gao là hạt ngọc của trời, 
kết tình những gi tinh túy nhất của thiên nhiên, của đất trời và cả công sức của người lao động.
II. LÀM VÃN
Câu 1.
Cách giải:
Yêu cầu về hình thức: Đoạn văn khoảng 200 chữ, không mắc lỗi diễn đạt, dùng từ. Đảm bảo đủ 3 phần: 
mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn.
Yêu cầu về nội dung: Làm sáng tỏ được ý nghĩa việc đọc sách đối với cuộc sống mỗi người.
Bài làm có thể triển khai theo nhiẻ̀u cách, sau đây là gợi ý: 
1. Giới thiệu vấn đề: Ý nghĩa của việc đọc sách đối với những người trẻ tuổi
2. Bàn luận: Ý nghĩa của việc đọc sách đối với những người trẻ tuổi:
- Ý nghĩa tác dụng của sách:
+ Sách là tài sản vô giá, là người bạn tốt. Bởi sách là nơi lưu trữ toàn bộ sản phẩm tri thức của con người, 
giúp ích cho con người về mọi mặt trong đời sống xã̃ hội.
- Nhất là đối với những người trẻ tuổi - là tương lai của đất nước thì sách lại càng trở thành nguồn tri thức 
cần có, là chìa khóa để đưa người trẻ ra thế giới
- Chứng minh tác dụng của việc đọc sách:
- Đọc sách giúp ta có thêm tri thức, mở rộng hiểu biết, thu thập thông tin một cách nhanh nhất (nêu dẫn 
chứng).
 DeThiVan.com