Bộ 14 Đề thi Ngữ văn Lớp 8 giữa học kì 1 có ma trận và đáp án (Kết nối tri thức)

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

NHÀN

Một mai, một cuốc, một cần câu Thơ thẩn dầu ai vui thú nào

Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn, người đến chốn lao xao Thu ăn măng trúc, đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao Rượu, đến gốc cây, ta sẽ uống Nhìn xem phú quý, tựa chiêm bao

(Nguyễn Bỉnh Khiêm)

Chú thích: Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491 - 1585) quê làng TrungAm, nay thuộc LýHọc, huyện Vĩnh Bảo, ngoạithành Hải Phòng. Năm 1535,ông đỗ Trạng nguyên được ra làmquan dưới triều đại nhàMạc. Ông một ngườicó học vấn uyên thâm,là nhà thơ lớn củadân tộc. Thơ của ôngđậm chất triết lí, giáohuấn ngợi ca chícủa kẻ thú thanhnhàn phê phán nhữngđiều xấu xa trong hội.

Câu 1 (0,5điểm). Cho biết bài thơ được viết theo thể thơ gì?

Câu 2 (0,5điểm).Trong bài thơ, thú nhàn của Nguyễn Bình Khiêm được thể hiện qua những hình ảnh nào?

Câu 3 (1,0điểm).Chỉ ra và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ thứ 3 và thứ 4?

Câu 4 (1,0điểm). Quan điểm sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm được thể hiện như thế nào qua hai câu cuối bài thơ?

Câu 5 (1,0điểm).Từ quan điểm sống của tác giả trong bài thơ, em hãy nêu bài học rút ra cho bản thân?

PHẦN II. VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0điểm). Viết đoạn văn nghị luận văn học (khoảng 200 chữ) phân tích 4 câu thơ cuối trong bài thơ “Nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Câu 2 (4,0điểm). Em hãy trình bày suy nghĩ về trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc


docx 89 trang Linh My 28/04/2026 60
Bạn đang xem 30 trang mẫu của tài liệu "Bộ 14 Đề thi Ngữ văn Lớp 8 giữa học kì 1 có ma trận và đáp án (Kết nối tri thức)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.

Tóm tắt nội dung tài liệu: Bộ 14 Đề thi Ngữ văn Lớp 8 giữa học kì 1 có ma trận và đáp án (Kết nối tri thức)

Bộ 14 Đề thi Ngữ văn Lớp 8 giữa học kì 1 có ma trận và đáp án (Kết nối tri thức)
 Bộ 14 Đề thi Ngữ văn Lớp 8 giữa học kì 1 có ma trận và đáp án (Kết nối tri thức)
 DeThiVan.com Bộ 14 Đề thi Ngữ văn Lớp 8 giữa học kì 1 có ma trận và đáp án (Kết nối tri thức)
 ĐỀ SỐ 1
 MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ 1 MÔN NGỮ VĂN 8
 Mức độ nhận thức
 Nội dung/đơn vị Tổng % 
STT Kĩ năng Thông 
 kiến thức Nhận biết Vận dụng điểm
 hiểu
 02 câu 2,0 01 câu 1,0 01 câu
 Văn bản
 điểm điểm 1,0 điểm
 1
 Đọc hiểu
 1 câu
 Tiếng Việt
 1,0 điểm
 50%
 Viết bài văn 
 thuyết minh giải 01 câu
 2 Viết 50%
 thích một hiện 5,0 điểm
 tượng tự nhiên.
 2 câu 2 câu 2 câu
 Tổng số câu, điểm, tỉ lệ 2,0 điểm 2,0 điểm 6,0 điểm
 100%
 20% 20% 60%
 DeThiVan.com Bộ 14 Đề thi Ngữ văn Lớp 8 giữa học kì 1 có ma trận và đáp án (Kết nối tri thức)
 BẢNG ĐẶC TẢ ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ 1 MÔN NGỮ VĂN 8
 Số câu hỏi theo mức độ 
 Nội 
 Chương/ nhận thức
STT dung/Đơn vị Mức độ đánh giá
 Chủ đề Nhận Thông Vận 
 kiến thức
 biết hiểu dụng
 1 Đọc hiểu - Văn bản: Nhận biết:
 (Ngữ liệu Thơ sáu chữ, - Nhận biết được đặc điểm của thể thơ sáu 
 ngoài bảy chữ chữ, bảy chữ: số tiếng, số dòng, gieo vần, 
 SGK -Tiếng Việt: ngắt nhịp. 2 TL
 đang học) Từ tượng - Nhận biết được hình ảnh, từ ngữ tiêu biểu 
 thanh, từ và nhân vật trữ tình trong bài thơ.
 tượng hình. - Xác định từ tượng hình, từ tượng thanh có 
 trong khổ thơ.
 Thông hiểu:
 - Phân tích được tình cảm, cảm xúc của 
 nhân vật trữ tình; cảm hứng chủ đạo của tác 
 giả trong bài thơ.
 - Phân tích được nét độc đáo của bài thơ thể 
 hiện qua từ ngữ, hình ảnh, bố cục.
 - Xác định cảm hứng chủ đạo của bài thơ.
 Vận dụng: 2 TL
 - Nêu được những thay đổi trong suy nghĩ, 
 tình cảm, nhận thức của bản thân sau khi 
 đọc văn bản.
 - Rút ra thông điệp từ văn bản 1 TL
 *. Nhận biết: 1TL
 2 - Xác định được kiểu bài thuyết minh về 
 Viết một hiện tượng tự nhiên.
 Viết bài văn - Xác định được bố cục bài văn thuyết 
 thuyết minh minh.
 giải thích - Giới thiệu được hiện tượng tự nhiên cần 
 một hiện thuyết minh.
 tượng tự *. Thông hiểu:
 nhiên. - Giải thích được nguyên nhân xuất hiện và 
 cách thức diễn ra của hiện tượng tự nhiên.
 - Biết trình bày thông tin theo một số kiểu 
 cấu trúc hợp lí: So sánh, đối chiếu, nhân 
 quả, 
 - Biết dùng thông tin chi tiết, các đề mục, 
 phương tiện phi ngôn ngữ để làm nổi bật 
 DeThiVan.com Bộ 14 Đề thi Ngữ văn Lớp 8 giữa học kì 1 có ma trận và đáp án (Kết nối tri thức)
 thông tin quan trọng.
 *. Vận dụng:
 - Viết được bài văn thuyết minh giải thích 
 một hiện tượng tự nhiên mạch lạc, thuyết 
 phục, đảm bảo tính chính xác của thông tin, 
 sử dụng hiệu quả một số từ ngữ chuyên 
 ngành
Tổng 2 2 2
Tỉ lệ % 20% 20% 60%
 DeThiVan.com Bộ 14 Đề thi Ngữ văn Lớp 8 giữa học kì 1 có ma trận và đáp án (Kết nối tri thức)
 ĐỀ THI GIỮA HỌC KÌ I
Trường: .....................................................
 MÔN: NGỮ VĂN LỚP 8
Họ và tên: .................................................
 SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC
 Lớp: .........................................................
 Thời gian làm bài: 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
I. ĐỌC – HIỂU: (5.0 điểm) 
Em hãy đọc kĩ văn bản sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
 QUÊ HƯƠNG
(1) Quê hương giản dị chẳng đâu xa (4) Quê hương êm ả những lời ca
Bãi mía vườn rau với ruộng cà Điệu Bắc Nam ai thật mặn mà
Khóm trúc bờ đê chiều nhạt nắng Xứ Huế Trường Tiền thôn Vỹ Dạ
Dập dờn sóng lúa chạy la đà. Ai nghe thấy tiếng cũng mơ ra.
(2) Quê hương mộc mạc chẳng kiêu sa (5) Quê hương nhuộm đỏ bởi phù sa
Mái lá đơn sơ dưới nắng tà Chín nhánh rồng bay tạo vóc ngà
Khói toả lam chiều thơm gạo mới Vựa lúa phì nhiêu xanh bát ngát
Du dương tiếng gió hát ngân nga. Đàn cò trắng lượn phía trời xa.
(3) Quê hương sách sử đã in ra (6) Quê hương mãi mãi ở trong ta
Một dải cong cong khảm ngọc ngà Dẫu có tha phương biệt mái nhà
Núi đá chênh vênh bên biển lớn Đất Tổ là gì ai cũng hiểu 
Rừng xanh suối mát trải muôn hoa. Như là chỉ một Mẹ và Cha!
 Quê hương, Trúc Quỳnh, ttps://toplist.vn)
Câu 1. (1.0 điểm) Hãy xác định hai dấu hiệu đặc trưng của thể thơ bảy chữ trong bài thơ trên?
Câu 2. (1.0 điểm) 
a) Tìm một từ tượng hình có trong khổ thơ thứ nhất của bài thơ.
b) Nêu tác dụng của từ tượng hình vừa tìm được. 
Câu 3. (1,0 điểm) Trong khổ thơ thứ nhất, quê hương hiện lên qua những hình ảnh nào? 
Câu 4: (1.0 điểm) Em hãy xác định cảm hứng chủ đạo trong bài thơ trên ?
Câu 5: (1.0 điểm) Theo em, tác giả muốn gửi thông điệp gì tới người đọc qua bài thơ này?
II. VIẾT (5.0 điểm) 
Thiên nhiên xung quanh chúng ta thật kì diệu và luôn ẩn chứa nhiều điều thú vị. 
Em hãy viết một bài văn thuyết minh giải thích về một hiện tượng tự nhiên mà em từng quan sát 
hoặc biết đến (ví dụ: mưa, sấm sét, động đất, cầu vồng,....)
 DeThiVan.com Bộ 14 Đề thi Ngữ văn Lớp 8 giữa học kì 1 có ma trận và đáp án (Kết nối tri thức)
 HƯỚNG DẪN CHẤM
Câu Nội dung Điểm
1 Học sinh xác định được đặc điểm của thể thơ bảy chữ:
 - Mỗi dòng thơ có bảy chữ, ngắt nhịp 3/4 hoặc 4/3, gieo vần liền hoặc vần cách. 1.0
 * Mức 1: Nêu đúng hai đặc điểm (1.0 đ).
 * Mức 2: Nêu đúng một đặc điểm (0.5 đ)
 * Mức 0: không nêu được đặc điểm nào hoặc trả lời sai.
2 Học sinh tìm đúng một từ tượng hình
 - Từ tượng hình: dập dờn và la đà
 - Tác dụng:
 + Dập dờn: Gợi hình ảnh lúa chuyển động lên xuống đều đặn và nhịp nhàng theo từng 
 cơn gió.
 + La đà: Gợi hình ảnh những bông lúa trĩu nặng, sà xuống thấp, nghiêng ngã qua lại một 
 cách nhẹ nhàng theo chiều gió. 1.0
 *Mức 3: Học sinh xác định đúng một từ tượng hình và nêu được tác dụng. (1.0 đ)
 *Mức 2: Học sinh xác định đúng một từ tượng hình và nêu được tác dụng nhưng chưa 
 đầy đủ (0. 75 đ)
 *Mức 1: Học sinh xác định đúng một từ tượng hình và không nêu được tác dụng. (0.5 đ)
3 Học sinh tìm được những hình ảnh quê hương:
 - Hình ảnh quê hương: Bãi mía, vườn rau, ruộng cà, khóm trúc, bờ đê, sóng lúa,.. 1.0
 * Mức 3: Chỉ ra được đúng 4 hình ảnh (1,0 đ) 
 * Mức 2: Chỉ ra được đúng 2 hình ảnh (0,5 đ) 
 * Mức 1: Chỉ ra được một hình ành nhưng thể hiện chưa đủ (0,25 đ)
 * Mức 0: không nêu được ý nào hoặc trả lời sai.
4 Cảm hứng chủ đạo của bài thơ:
 - Thể hiện tình cảm nhớ thương và yêu mến tha thiết dành cho quê hương với những hình 1.0
 ảnh quen thuộc, giản dị, mộc mạc và gần gũi.
 * Mức 2: Nêu được cảm hứng chủ đạo của bài thơ, đầy đủ ý. (1.0 đ) 
 * Mức 1: Nêu được cảm hứng chủ đạo của bài thơ, nhưng chưa đầy đủ ý (0.5 đ) 
5 Học sinh trình bày được thông điệp từ văn bản:
 - Cần trân trọng quê hương, hướng về cội nguồn.
 - Cần, có ý thức giữ gìn, phát huy truyền thống văn hóa của quê hương.
 - Biết yêu và tự hào về vẻ đẹp gần gũi, bình dị của quê hương
 * Mức 3: Chỉ ra được đúng hai thông điệp (1,0 đ) 1.0
 * Mức 2: Chỉ ra được đúng 1 thông điệp (0,5 đ) 
 * Mức 1: không nêu được ý nào hoặc trả lời sai. (0 đ)
 (Giáo viên linh hoạt cho điểm, đảm bảo tôn trọng những ý kiến, suy nghĩ cá nhân của 
 học sinh trên cơ sở của lối diễn đạt phù hợp với yêu cầu)
 DeThiVan.com Bộ 14 Đề thi Ngữ văn Lớp 8 giữa học kì 1 có ma trận và đáp án (Kết nối tri thức)
II. PHẦN VIẾT 5.0 điểm
 Nội dung Điểm
 a. Đảm bảo cấu trúc bài văn thuyết minh giải thích hiện tượng tự nhiên: Phần mở đầu, 
 0.25
 phần nội dung, phần kết thúc.
 b. Xác định đúng yêu cầu của đề: giải thích một hiện tượng tự nhiên mà
 0.25
 em quan tâm.
 c. Nội dung: HS có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần đảm bảo các yêu cầu sau:
 II *Phần Mở đầu: - Nêu tên của hiện tượng tự nhiên.
 - Giới thiệu khái quát về hiện tượng tự nhiên.
 * Phần nội dung:
 - Giải thích nguyên nhân dẫn đến sự xuất hiện của hiện tượng tự nhiên. 3.5
 - Trình bày trình cách thức diễn ra của hiện tượng tự nhiên.
 * Phần kết thúc: Trình bày sự việc cuối/ kết quả của hiện tượng tự nhiên hoặc tóm tắt 
 nội dung đã giải thích.
 * Hình thức:
 - Có nhan đề và các đề mục, các đề mục nêu được thong tin chính của phần/ đoạn bài 
 viết. 0.5
 - Sử dụng hiệu quả phương tiện phi ngôn ngữ để làm rõ các thông tin quan trọng.
 - Kết hợp các cách trình bày thông tin.
 - Dùng động từ miêu tả hoạt động/ trạng thái và một số từ ngữ chuyên ngành. 
 d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt. 0.25
 e. Sáng tạo: Diễn đạt sáng tạo, sinh động, giàu hình ảnh, có giọng điệu riêng. 0.25
 Lưu ý: Giáo viên linh hoạt cho điểm, đảm bảo tôn trọng những ý kiến, suy nghĩ cá nhân 
 của học sinh trên cơ sở của lối diễn đạt phù hợp với yêu cầu. Chỉ ghi điểm tối đa khi thí 
 sinh đáp ứng đủ các yêu cầu về kiến thức và kĩ năng.
 DeThiVan.com Bộ 14 Đề thi Ngữ văn Lớp 8 giữa học kì 1 có ma trận và đáp án (Kết nối tri thức)
 ĐỀ SỐ 2
 MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I MÔN NGỮ VĂN 8
 Nội Mức độ nhận thức
 Kĩ dung/ Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng cao Tổng 
TT năng đơn vị Số câu TL Số câu TL Số câu TL Số câu TL điểm
 %
 Đọc Văn bản 
 1 hiểu thơ 2 10% 2 20% 1 10% 0 0 40%
 thơ Đường
 Đường 
 luật
 Nghị 
 luận văn 
 Viết học 
 2 (đoạn 2* 15% 2* 15% 2* 20% 1* 10% 60%
 văn 200
 chữ)
 Tỉ lệ % 25% 35% 30% 10% 100
 Tỉ lệ chung 60% 40%
 DeThiVan.com Bộ 14 Đề thi Ngữ văn Lớp 8 giữa học kì 1 có ma trận và đáp án (Kết nối tri thức)
 BẢNG ĐẶC TẢ ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I MÔN NGỮ VĂN 8
TT Nội dung Đơn vị kiến Mức độ kiến Số câu hỏi theo mức độ nhận thức
 kiến thức/kĩ thức/kĩ năng thức, kĩ năng cần Nhận Thông Vận Vận 
 năng kiểm tra, biết hiểu dụng dụng cao
1 ĐỌC HIỂU Đọc hiểu văn bản Nhận biết 2TL 2TL
 thơ Đường luật - Nhận biết được 
 thể thơ.
 - Nhận biết được 
 các hình ảnh thơ. 1TL
 Thông hiểu
 - Chỉ ra và phân 
 tích
 Nhận biết 
 NLVH: Thông hiểu 
 Phân tích tác Vận dụng 
 phẩm văn học. Vận dụng cao 1* 1* 1TL*
 2 VIẾT NLXH: Bàn Nhận biết 
 về một vấn đề cần Thông hiểu
 giải quyết Vận dụng 
 (con người trong Vận dụng cao:
 mối quan hệ với Viết bài văn 
 cộng đồng, NLXH bàn 1* 1* 1* 1TL*
 về một vấn
 Tổng 2TL 2TL 2TL 1TL
Tỉ lệ % 25 35 30 10
Tỉ lệ chung 60 40
 DeThiVan.com Bộ 14 Đề thi Ngữ văn Lớp 8 giữa học kì 1 có ma trận và đáp án (Kết nối tri thức)
 ĐỀ THI GIỮA HỌC KÌ I
Trường: .....................................................
 MÔN: NGỮ VĂN LỚP 8
Họ và tên: .................................................
 SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC
Lớp: .........................................................
 Thời gian làm bài: 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:
 NHÀN
Một mai, một cuốc, một cần câu Thơ thẩn dầu ai vui thú nào
Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ
Người khôn, người đến chốn lao xao Thu ăn măng trúc, đông ăn giá
Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao Rượu, đến gốc cây, ta sẽ uống Nhìn xem phú quý, tựa chiêm bao
(Nguyễn Bỉnh Khiêm)
Chú thích: Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491 - 1585) quê ở làng Trung Am, nay thuộc xã Lý Học, huyện Vĩnh 
Bảo, ngoại thành Hải Phòng. Năm 1535, ông đỗ Trạng nguyên và được ra làm quan dưới triều đại nhà 
Mạc. Ông là một người có học vấn uyên thâm, là nhà thơ lớn của dân tộc. Thơ của ông đậm chất triết lí, 
giáo huấn và ngợi ca chí của kẻ sĩ thú thanh nhàn và phê phán những điều xấu xa trong xã hội.
Câu 1 (0,5 điểm). Cho biết bài thơ được viết theo thể thơ gì?
Câu 2 (0,5 điểm).Trong bài thơ, thú nhàn của Nguyễn Bình Khiêm được thể hiện qua những hình ảnh 
nào?
Câu 3 (1,0 điểm).Chỉ ra và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ thứ 3 và thứ 4?
Câu 4 (1,0 điểm). Quan điểm sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm được thể hiện như thế nào qua hai câu cuối 
bài thơ?
Câu 5 (1,0 điểm).Từ quan điểm sống của tác giả trong bài thơ, em hãy nêu bài học rút ra cho bản thân?
PHẦN II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm). Viết đoạn văn nghị luận văn học (khoảng 200 chữ) phân tích 4 câu thơ cuối trong bài 
thơ “Nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm.
Câu 2 (4,0 điểm). Em hãy trình bày suy nghĩ về trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với việc giữ gìn bản sắc 
văn hóa dân tộc
 DeThiVan.com

File đính kèm:

  • docxbo_14_de_thi_ngu_van_lop_8_giua_hoc_ki_1_co_ma_tran_va_dap_a.docx