Bộ 11 Đề thi thử Ngữ Văn THPT 2021-2026 SGD Nghệ An (Có đáp án)
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
CON ĐƯỜNG LÀNG
(Nguyễn Thị Việt Hà)
Cái ngõ xoan nhà bà
Lối rất quanh co, đường vàng rơm rạ
Người đi làm đồng buổi sáng vác cày bừa vội vã
Để chiều về thong thả cánh đồng xanh
Cái ngõ xoan
Sáng nay rung rúc
Trên luống ngô, khoai, lạc, rau khúc ngả buồn
Chập chờn cánh chuồn
Nặng cơn mưa báo trước
Con đường làng...bà ơi...cháu chưa đi hết
Dấu chân đã đặt đến nơi vượt qua tổ quốc mình
Người ta vẫn hay chùng chình
Sa vào đám đông, cuộc vui, quên con đường quê bé nhỏ
Quên lối cỏ
Bước chân lúc nhỏ chăn trâu lối giẫm đã mòn
Cháu đã chạm chân mấy lần vòng tròn đất nước
Nhung cháu vẫn chưa đi hết
Con đường làng
Một ngày...
Rắc vàng...
Gò Đống Mối...
Bà ngủ thảnh thơi trên cánh đồng vừa thu hoạch xong vụ lúa
Bà ơi rau khúc đã già
Cháu chợt nhớ ra chưa từng học làm bánh khúc từ bà...
(Khi chúng ta già, tuyển tập thơ Nguyễn Thị Việt Hà,
NXB Phụ nữ Việt Nam, 2019, tr.140-142)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ.
Câu 2. Chỉ ra những câu thơ miêu tả dáng hình, trạng thái của "cái ngõ xoan nhà bà".
Câu 3. Phân tích ý nghĩa của biện pháp nhân hóa được sử dụng trong câu: Trên luống ngô, khoai, lạc, rau khúc ngả buồn.
Câu 4. Anh/chị hiểu như thế nào về hai chữ "chùng chình" được sử dụng trong đoạn thơ:
Người ta vẫn hay chùng chình
Sa vào đám đông, cuộc vui, quên con đường quê bé nhỏ
Quên lối cỏ
Bước chân lúc nhỏ chăn trâu lối giẫm đã mòn
Câu 5. Theo anh/ chị, ta cần làm gì để tuổi trẻ trôi đi không nuối tiếc? (trình bày khoảng 5-7 dòng)
II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm)
Anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích tình cảm của nhân vật trữ tình đối với người bà trong đoạn thơ in đậm phần Đọc hiểu.
Câu 2. (4,0 điểm)
Qua trải nghiệm của bản thân, anh/chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bàn về ý nghĩa của bản sắc văn hóa dân tộc đối với tuổi trẻ trong thời đại ngày nay.
Tóm tắt nội dung tài liệu: Bộ 11 Đề thi thử Ngữ Văn THPT 2021-2026 SGD Nghệ An (Có đáp án)
Bộ 11 Đề thi thử Ngữ Văn THPT 2021-2026 SGD Nghệ An (Có đáp án) ĐỀ SỐ 1 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT NĂM 2026 NGHỆ AN MÔN: NGỮ VĂN ĐỢT 1 Thời gian làm bài: ..... phút (Không kể thời gian giao đề) I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) Đọc đoạn trích: Để thực hiện hiệu quả các hoạt động tinh thần, một người phải học cách tập trung sự chú ý. Thiếu đi sự tập trung, ý thức sẽ rơi vào tình trạng hỗn loạn. Trạng thái bình thường của tâm trí là rối loạn thông tin: những suy nghĩ ngẫu nhiên chạy loạn xa thay vì xếp thành chuỗi trình tự nhân quả logic. Nếu người ta không học cách tập trung và đầu tư công sức, các suy nghĩ sẽ phân tán mà không đạt tới kết luận nào. Ngay cả việc mơ mộng - nghĩa là kết nối các hình ảnh dễ chịu trong đầu đề tạo ra một bộ phim tinh thần - cũng đòi hỏi khả năng tập trung, dường như nhiều đứa trẻ chưa từng học được cách kiểm soát sự chú ý đủ để có thể mơ mộng. Sự tập trung đòi hỏi con người phải cố gắng nhiều hơn khi nó đối nghịch với các cảm xúc và động lực. Một học sinh ghét môn toán sẽ khó có thể tập trung vào sách giáo khoa giải tích đủ lâu để tiếp thu thông tin trong đó, họ sẽ cần được thôi thúc mạnh mẽ (chẳng hạn như qua môn) để làm được điều đó. Thông thường, một tác vụ trí óc càng khó thì việc tập trung càng vất vả hơn. Nhưng khi một người yêu thích việc mình làm và có động lực thì việc tập trung sẽ trở nên "dễ thở" ngay cả khi gặp phải những khó khăn khách quan. (Trích Nội hàm của trải nghiệm, trong Finding Flow - Đi tìm dòng chảy, Mihaly Csikszentmihalyi, Minh Tuấn dịch, NXB Văn học, 2025, tr. 42-43) Thực hiện các yêu cầu: Câu 1: Nêu luận đề của đoạn trích. Câu 2: Chỉ ra ví dụ tác giả minh họa cho việc khó tập trung khi thiếu động lực học tập. Câu 3: Vì sao tác giả viết "thiếu đi sự tập trung, ý thức sẽ rơi vào tình trạng hỗn loạn"? Câu 4: Anh/chị hiểu như thế nào về cụm từ "bộ phim tinh thần" trong đoạn trích? Câu 5: Theo anh/chị, người trẻ cần làm gì để duy trì sự tập trung khi theo đuổi mục tiêu của mình? (trình bày khoảng 5-7 dòng) II. VIẾT (6,0 điểm) Câu 1 (2,0 điểm) Từ nội dung đoạn trích Đọc hiểu, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về ý kiến: Khi con người yêu thích việc mình làm thì sự tập trung sẽ trở nên dễ dàng hơn. Câu 2 (4,0 điểm) TẠ ƠN (Nguyễn Phan Quế Mai) Chiều cuối năm Tờ lịch rơi xuống bàn Mẹ thênh thang vào bếp Hoa trái mùa xuân tíu tít theo sau DeThiVan.com Bộ 11 Đề thi thử Ngữ Văn THPT 2021-2026 SGD Nghệ An (Có đáp án) Gió mát trời cao về cùng tay Mẹ Biển thẳm ru bếp lửa bập bùng Gian bếp nhà mình nhờ có Mẹ rộng hơn thế giới hương thơm vạn chốn xa cười nói bay về Gian bếp cũ dạy con bao điều mới mẻ qua bao tháng năm tình mẫu tử thắm xanh giữa vòng quay khốc liệt của thời gian Mẹ nấu cho con bằng yên lành, bằng tràn tràn ánh sáng Vào giây phút giao thừa đất trời tĩnh lặng con hân hoan dâng tình mẹ trên tay tạ ơn đất trời mỗi ngày có Mẹ Nguyễn Phan Quế Mai, Tổ Quốc gọi tên mình, NXB Phụ nữ, 2015, tr.92-93) Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích tình cảm của người con dành cho mẹ được thể hiện trong bài thơ Tạ ơn (Nguyễn Phan Quế Mai). -------HẾT------- DeThiVan.com Bộ 11 Đề thi thử Ngữ Văn THPT 2021-2026 SGD Nghệ An (Có đáp án) ĐÁP ÁN I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) Câu 1. Luận đề của đoạn trích: Tầm quan trọng của sự tập trung chú ý đối với các hoạt động tinh thần của con người và những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tập trung đó. Câu 2. Ví dụ tác giả dùng để minh họa: Một học sinh ghét môn toán sẽ khó có thể tập trung vào sách giáo khoa giải tích đủ lâu để tiếp thu thông tin, trừ khi có động lực thôi thúc mạnh mẽ (chẳng hạn như để qua môn). Câu 3. Tác giả viết "thiếu đi sự tập trung, ý thức sẽ rơi vào tình trạng hỗn loạn" vì: Trạng thái bình thường của tâm trí vốn là sự rối loạn thông tin, nơi những suy nghĩ ngẫu nhiên chạy loạn xạ mà không theo một trình tự logic nào. Nếu không có sự kiểm soát của năng lực tập trung, các suy nghĩ của con người sẽ phân tán, nhảy cóc liên tục và không thể đi đến bất kỳ kết luận hay giải quyết được tác vụ cụ thể nào. Câu 4. Cụm từ "bộ phim tinh thần" trong đoạn trích được hiểu là: Sự hình dung, liên tưởng và kết nối các hình ảnh đẹp đẽ, dễ chịu trong trí não tạo thành một chuỗi kịch bản giả định khi con người mơ mộng. Đây là một hoạt động tư duy nội tâm có hệ thống và có kiểm soát, chứ không phải là những ý nghĩ rời rạc, vô thức. Câu 5. (Trình bày khoảng 5-7 dòng) Để duy trì sự tập trung khi theo đuổi mục tiêu, người trẻ cần chủ động xây dựng một lộ trình rõ ràng bằng cách chia nhỏ mục tiêu lớn thành các nhiệm vụ cụ thể hàng ngày. Đồng thời, cần kiên quyết loại bỏ các tác nhân gây xao nhãng như thông báo mạng xã hội, thiết bị điện tử giải trí trong giờ làm việc. Quan trọng hơn, người trẻ phải tự tìm kiếm hoặc nuôi dưỡng niềm yêu thích, ý nghĩa trong công việc mình làm để tạo ra động lực nội tại vững chắc. Cuối cùng, việc rèn luyện thói quen kỷ luật bản thân kết hợp với nghỉ ngơi hợp lý sẽ giúp tâm trí luôn ở trạng thái bền bỉ nhất. II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm) Câu 1 (2,0 điểm): Đoạn văn nghị luận về ý kiến: "Khi con người yêu thích việc mình làm thì sự tập trung sẽ trở nên dễ dàng hơn." Bài làm tham khảo: Hành trình đi đến thành công của mỗi người không thể thiếu sự tập trung, và như nhà tâm lý học Mihaly Csikszentmihalyi đã chỉ ra, niềm yêu thích chính là chiếc chìa khóa vạn năng giúp sự tập trung ấy trở nên "dễ thở" và tự nhiên nhất. Khi chúng ta thực sự yêu thích công việc mình làm, tâm trí sẽ rơi vào trạng thái "dòng chảy" - nơi mọi rào cản, mệt mỏi hay áp lực khách quan đều bị lu mờ. Niềm đam mê hoạt động như một bộ lọc tự nhiên, giúp ta tự động khước từ những tác nhân gây xao nhãng xung quanh để dồn toàn bộ năng lượng vào một điểm duy nhất. Ngược lại, nếu làm việc chỉ vì nghĩa vụ hay ép buộc, con người sẽ phải tiêu tốn rất nhiều năng lượng tinh thần để cưỡng lại sự uể oải của bản thân, khiến hiệu quả giảm sút nghiêm trọng. Thực tế đã chứng minh, các nhà khoa học, họa sĩ hay lập trình viên kiệt xuất có thể làm việc quên ăn quên ngủ nhiều giờ liền không phải vì họ ép buộc bản thân, mà vì họ đang tận hưởng niềm vui từ công việc. Tuy nhiên, tình yêu công việc không phải là thứ có sẵn mãi mãi; nó cần sự kiên trì vượt DeThiVan.com Bộ 11 Đề thi thử Ngữ Văn THPT 2021-2026 SGD Nghệ An (Có đáp án) qua giai đoạn chán nản ban đầu để thấu hiểu bản chất. Tóm lại, tìm thấy niềm vui trong hành động chính là cách ngắn nhất để đánh thức sự tập trung tối đa, biến những áp lực nặng nề thành những trải nghiệm hạnh phúc. Câu 2 (4,0 điểm): Phân tích tình cảm của người con dành cho mẹ trong bài thơ "Tạ ơn" 1. Mở bài + Giới thiệu tác giả, tác phẩm: Nguyễn Phan Quế Mai là nhà văn, nhà thơ luôn dành vị trí trang trọng trong sáng tác cho tình cảm gia đình, tình yêu quê hương đất nước. Bài thơ Tạ ơn (rút từ tập Tổ Quốc gọi tên mình) là tiếng lòng xúc động, thiêng liêng và sâu lắng của người con đối với đấng sinh thành trong khoảnh khắc thiêng liêng của một năm cũ khép lại. + Vấn đề nghị luận: Tình cảm yêu thương, thấu hiểu, trân trọng và lòng biết ơn sâu sắc (tạ ơn) của người con đối với người mẹ qua không gian gian bếp và thời gian giao thừa. 2. Thân bài + Luận điểm 1: Tình yêu thương và sự thấu hiểu sự hy sinh thầm lặng của mẹ qua không gian gian bếp - Hình ảnh mẹ gắn liền với bếp lửa chiều cuối năm: - Trực giác người con bắt đầu từ một khoảnh khắc rất khẽ: "Tờ lịch rơi xuống bàn". Thời gian trôi đi, năm cũ sắp qua và không gian quen thuộc lại hiện lên: "Mẹ thênh thang vào bếp". - Từ "thênh thang" gợi tư thế nhẹ nhàng, ung dung của mẹ khi chăm chút cho gia đình, xua tan cái bận rộn, tất bật của những ngày giáp tết. Sự xuất hiện của mẹ kéo theo cả mùa xuân: "Hoa trái mùa xuân tíu tít theo sau / Gió mát trời cao về cùng tay Mẹ". Mẹ chính là người mang mùa xuân, mang hơi ấm và sự bình yên về cho ngôi nhà. + Gian bếp của mẹ - Không gian của tình yêu thương vô bờ bến: - Người con nhận ra một nghịch lý đầy chất thơ: "Gian bếp nhà mình / nhờ có Mẹ / rộng hơn thế giới". Gian bếp vật lý có thể nhỏ hẹp, nhưng bằng tình yêu thương và sự vén khéo của mẹ, nơi ấy chứa đựng "hương thơm vạn chốn xa cười nói bay về". - Mẹ dùng tình mẫu tử để chở che, biến gian bếp thành tổ ấm bình yên nhất: "Mẹ nấu cho con bằng yên lành, bằng tràn tràn ánh sáng". Giữa "vòng quay khốc liệt của thời gian" ngoài kia, tình mẹ vẫn luôn là bến đỗ bao dung, nuôi dưỡng con bằng những giá trị tốt đẹp nhất. + Luận điểm 2: Sự trân trọng những bài học sâu sắc và ký ức lớn khôn bên mẹ - Mẹ và gian bếp là trường học đầu tiên của con: - Người con tự hào khẳng định: "Gian bếp cũ dạy con bao điều mới mẻ". Những điều mới mẻ ấy không chỉ là nữ công gia chánh, mà là bài học về lòng kiên nhẫn, về sự giữ lửa hạnh phúc và đạo lý làm người. Theo thời gian, "tình mẫu tử thắm xanh", trở thành chỗ dựa tinh thần vĩnh cửu cho con trước những bão giông hay sự nghiệt ngã của đời sống. Con nhìn thấy trong mỗi món ăn của mẹ không chỉ có chất dinh dưỡng, mà có cả "yên lành" và "ánh sáng" tâm hồn. + Luận điểm 3: Lòng biết ơn sâu sắc và lời tạ ơn thiêng liêng trong đêm giao thừa - Khoảnh khắc giao thừa và sự thức tỉnh của lòng hiếu thảo: Vào giây phút thiêng liêng nhất của đất trời: "giây phút giao thừa đất trời tĩnh lặng", khi vạn vật chuyển giao, người con không ước nguyện điều gì cao siêu mà thành kính: "con hân hoan dâng tình mẹ trên tay". Hành động "dâng" thể hiện sự trân trọng, nâng niu tột cùng đối với tình yêu của mẹ. DeThiVan.com Bộ 11 Đề thi thử Ngữ Văn THPT 2021-2026 SGD Nghệ An (Có đáp án) + Lời tạ ơn chân thành và xúc động: - Khổ thơ cuối vang lên như một lời nguyện cầu, một sự thức tỉnh sâu sắc về hạnh phúc: "tạ ơn đất trời / mỗi ngày / có Mẹ" Lời tạ ơn hướng đến đất trời nhưng cái đích cuối cùng là để cảm ơn vì cuộc đời đã cho con còn có mẹ trên đời. Với con, mỗi ngày có mẹ đều là một ngày bình yên, là món quà quý giá nhất mà tạo hóa ban tặng. Tình cảm ấy đã vượt lên trên lời nói thông thường, trở thành một thứ tín ngưỡng thiêng liêng – tín ngưỡng của lòng hiếu thảo. + Luận điểm 4: Nhận xét về nghệ thuật thể hiện - Thể thơ tự do giúp mạch cảm xúc truyền tải tự nhiên, không bị gò bó bởi niêm luật, như tiếng lòng thủ thỉ, tâm tình của con với mẹ. - Hình ảnh thơ vừa giản dị, gần gũi (gian bếp, bếp lửa, tờ lịch) vừa mang tính biểu tượng cao (rộng hơn thế giới, nấu bằng yên lành, đầu nhung khói...). Ngôn ngữ thơ giàu nhạc điệu, ấm áp, sử dụng các từ láy tình thái gợi cảm (tíu tít, bập bùng, thênh thang). 3. Kết bài Khái quát lại giá trị của bài thơ: Tạ ơn là một khúc ca ngọt ngào về tình mẫu tử, thể hiện tình cảm yêu thương, thấu hiểu và lòng biết ơn sâu sắc của người con dành cho mẹ. Rút ra thông điệp cho bản thân: Bài thơ nhắc nhở mỗi chúng ta cần biết trân trọng những phút giây bình dị bên gia đình, trân trọng công ơn sinh thành của mẹ khi còn có thể. DeThiVan.com Bộ 11 Đề thi thử Ngữ Văn THPT 2021-2026 SGD Nghệ An (Có đáp án) ĐỀ SỐ 2 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT NĂM 2026 NGHỆ AN MÔN: NGỮ VĂN ĐỢT 2 Thời gian làm bài: ..... phút (Không kể thời gian giao đề) I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) Đọc đoạn trích: Góp ý hoặc phê bình là cách để thể hiện ý chí, nhằm cố gắng tạo ảnh hưởng đến các sự kiện, con người hoặc hành động của họ, dù trong vô thức hoặc có ý thức. Khi góp ý hoặc phê bình ai đó, nghĩa là chúng ta muốn sửa đổi cuộc sống của họ. Còn có nhiều cách khác, mang tính áp đặt hơn, để gây ảnh hưởng như: thao túng, nói bóng gió, thưởng phạt, cấm đoán hoặc cho phép, hùa theo đám đông... Người ta có thể viết cả kho sách về nghệ thuật tạo ảnh hưởng. Tuy nhiên, ở đây, chúng ta cần chú ý đến “nghệ thuật” này nếu biết yêu thương, vì khi muốn nuôi dưỡng sự trưởng thành tinh thần của nhau, chúng ta phải tìm ra cách hiệu quả nhất để đạt được điều đó trong bất kì hoàn cảnh nào. Ví dụ, những bậc phụ huynh biết yêu thương con cái phải nghiêm khắc tự vấn bản thân và những giá trị mình có thể hỗ trợ trước khi ra quyết định điều gì là tốt nhất cho các con. Đồng thời, họ còn phải lưu tâm đến cá tính và khả năng của đứa trẻ trước khi quyết định xem cách dạy bảo nào phù hợp nhất: khi nào la rầy, khi nào khen ngợi, khi nào cần quan tâm nhiều, hoặc thậm chí thông qua những câu chuyện ngụ ngôn. Lên tiếng thẳng thắn với ai đó theo cách mà họ không thể chấp nhận sẽ chỉ lãng phí thời gian, mà còn lợi bất cập hại. Để yêu thương, chúng ta phải đủ bao dung để điều chỉnh cách giao tiếp của mình sao cho phù hợp với người mình yêu thương. (Trích Con đường chẳng mấy ai đi, M.Scott Peck, Lâm Đặng Cam Thảo dịch, NXB Dân trí, 2025, tr.164) Thực hiện các yêu cầu: Câu 1: Đoạn trích trên thuộc loại văn bản nào? Câu 2: Theo tác giả, khi nào có nghĩa là chúng ta muốn sửa đổi cuộc sống của ai đó? Câu 3: Phân tích ý nghĩa của biện pháp tu từ trong câu: “Còn có nhiều cách khác, mang tính áp đặt hơn, để gây ảnh hưởng như: thao túng, nói bóng gió, thưởng phạt, cấm đoán hoặc cho phép, hùa theo đám đông...” Câu 4: Vì sao tác giả chọn dẫn chứng phụ huynh giáo dục con cái để làm rõ quan điểm ứng xử xuất phát từ yêu thương? Câu 5: Theo anh/chị, để góp ý với người khác hiệu quả thì cần có những điều kiện nào? Vì sao? (trình bày khoảng 5 - 7 dòng) II. VIẾT (6,0 điểm) Câu 1 (2,0 điểm) Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của việc biết lắng nghe những ý kiến khác biệt trong cuộc sống hiện nay. Câu 2 (4,0 điểm) Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) so sánh cảm xúc của nhân vật trữ tình trong hai đoạn thơ sau: Tháng ba ngơ ngác trẻ nghèo DeThiVan.com Bộ 11 Đề thi thử Ngữ Văn THPT 2021-2026 SGD Nghệ An (Có đáp án) Chân chim đuôi mắt nhăn nheo thương bà Gọi là gạo chỉ thấy hoa Đẹp thì có đẹp nhưng mà đói cơm Ra đồng gặp cỏ mật thơm Thơm thì thơm chẳng thể đơm bát nào! Trách chi tóc để trái đào Khoai giun bánh khúc miếng vào miếng ra Chỉ thương cây gạo đã già Vẫn còn bung những chùm hoa rực hồng Tiếc cho cỏ mật trên đồng Thơm như tấm mía chín trong than vùi Bây giờ miếng ngọt miếng bùi Tìm bà đâu nữa ngậm ngùi tháng ba.... (Trích Khúc hồi tưởng tháng ba, Nguyễn Văn Chương, Tuyển tập Thơ Việt Nam 1975 – 2000, Tập 1, NXB Hội Nhà văn, 2001, tr.316) Có gì ngây ngất tháng ba Lấp lóe cây gạo đẫm hoa đỏ cành Mẹ tôi yếm đỏ bao xanh Hoa rơi thềm đá sân đình ... Hoa rơi Có gì náo nức trong tôi Chim vàng anh hót đậu rồi lại bay Tháng ba rót mật nắng say Tôi ngồi bấm đốt ngón tay... Tôi buồn Ước gì tôi chả lớn khôn Tháng ba xưa cứ mãi còn với tôi. (Trích Tháng ba, Nguyễn Phan Hách, Tinh hoa Thơ Việt, NXB Hội Nhà văn 2007, tr.661) -------HẾT------- DeThiVan.com Bộ 11 Đề thi thử Ngữ Văn THPT 2021-2026 SGD Nghệ An (Có đáp án) ĐÁP ÁN I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) 1. Dàn ý Câu 1. Đoạn trích thuộc văn bản nghị luận. Câu 2. Theo tác giả, khi góp ý hoặc phê bình ai đó thì có nghĩa là chúng ta muốn sửa đổi cuộc sống của họ. Câu 3. Biện pháp tu từ chính: liệt kê. *Tác dụng: - Làm rõ những cách gây ảnh hưởng mang tính áp đặt, tiêu cực. - Nhấn mạnh sự khác biệt giữa góp ý chân thành với cách ứng xử áp đặt. - Tăng sức thuyết phục cho lập luận của tác giả. Câu 4 *Tác giả chọn dẫn chứng phụ huynh giáo dục con cái vì: - Đây là mối quan hệ gần gũi, tiêu biểu cho tình yêu thương. - Qua đó làm rõ: yêu thương không chỉ là cảm xúc mà còn cần thấu hiểu, bao dung, lựa chọn cách giao tiếp phù hợp. - Dẫn chứng cụ thể nên dễ thuyết phục, dễ liên hệ thực tế. Câu 5. Có thể triển khai các ý: *Muốn góp ý hiệu quả cần có: - thiện chí, chân thành; - sự tôn trọng đối phương; - hiểu rõ tính cách, hoàn cảnh của người được góp ý; - lựa chọn thời điểm, cách nói phù hợp; - mục đích xây dựng chứ không công kích. + Vì chỉ khi người nghe cảm nhận được sự tôn trọng và yêu thương, họ mới dễ tiếp nhận và thay đổi. 2. Bài làm mẫu phần I Câu 1: Đoạn trích trên thuộc loại văn bản nghị luận. Câu 2: Theo tác giả, khi góp ý hoặc phê bình ai đó thì có nghĩa là chúng ta muốn sửa đổi cuộc sống của họ. Câu 3: Trong câu văn: “Còn có nhiều cách khác, mang tính áp đặt hơn, để gây ảnh hưởng như: thao túng, nói bóng gió, thưởng phạt, cấm đoán hoặc cho phép, hùa theo đám đông...”, tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ liệt kê. Việc liệt kê hàng loạt cách ứng xử mang tính áp đặt đã giúp làm rõ những kiểu tác động tiêu cực của con người đến người khác. Qua đó, tác giả nhấn mạnh rằng góp ý đúng nghĩa phải xuất phát từ yêu thương, tôn trọng và mong muốn giúp người khác tiến bộ, chứ không phải nhằm áp đặt hay điều khiển họ. Biện pháp này cũng làm cho lập luận trở nên cụ thể, sinh động và giàu sức thuyết phục hơn. Câu 4: Tác giả chọn dẫn chứng phụ huynh giáo dục con cái vì đây là mối quan hệ gần gũi, quen thuộc và tiêu biểu nhất cho tình yêu thương trong đời sống. Qua dẫn chứng này, tác giả muốn làm rõ rằng yêu thương DeThiVan.com Bộ 11 Đề thi thử Ngữ Văn THPT 2021-2026 SGD Nghệ An (Có đáp án) không chỉ là mong điều tốt cho người khác mà còn phải biết lắng nghe, thấu hiểu cá tính, khả năng, hoàn cảnh của họ để lựa chọn cách ứng xử phù hợp. Chính điều đó làm cho quan điểm được nêu ra trở nên cụ thể, chân thực và dễ thuyết phục hơn. Câu 5: Theo em, để góp ý với người khác hiệu quả, trước hết cần có thiện chí và sự chân thành. Người góp ý phải xuất phát từ mong muốn giúp đối phương tốt hơn chứ không nhằm chê bai hay hạ thấp họ. Bên cạnh đó, cần tôn trọng người nghe, hiểu hoàn cảnh và tính cách của họ để lựa chọn cách nói phù hợp. Góp ý cũng cần đúng lúc, đúng chỗ, lời lẽ nhẹ nhàng nhưng rõ ràng. Khi người nghe cảm nhận được sự yêu thương và tôn trọng, họ sẽ dễ tiếp nhận hơn. Vì vậy, góp ý hiệu quả không chỉ cần đúng nội dung mà còn cần đúng cách. II. VIẾT (6,0 điểm) Câu 1 (2,0 điểm) Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của việc biết lắng nghe những ý kiến khác biệt trong cuộc sống hiện nay. 1. Dàn ý Mở đoạn - Giới thiệu vấn đề: trong cuộc sống hiện nay, ý kiến khác biệt là điều tất yếu. - Nêu quan điểm: biết lắng nghe ý kiến khác biệt là một thái độ sống cần thiết. Thân đoạn + Giải thích: - Ý kiến khác biệt là những quan điểm không giống với suy nghĩ của mình hoặc số đông. - Lắng nghe là biết tiếp nhận với thái độ tôn trọng, bình tĩnh và cầu thị. + Ý nghĩa: - Giúp con người mở rộng hiểu biết, nhìn vấn đề đa chiều. - Giúp tránh bảo thủ, cực đoan, độc đoán. - Rèn tư duy phản biện, bản lĩnh đối thoại. - Góp phần xây dựng môi trường sống văn minh, tôn trọng sự khác biệt. + Mở rộng: - Lắng nghe không có nghĩa là đồng tình vô điều kiện. - Cần biết chọn lọc, đánh giá đúng sai trên cơ sở lí trí và đạo đức. + Bài học: - Mỗi người cần học cách lắng nghe, đối thoại thay vì phủ nhận hay công kích người khác. Kết đoạn - Khẳng định lại ý nghĩa của việc biết lắng nghe ý kiến khác biệt. 2. Bài mẫu Câu 1 Trong cuộc sống hiện nay, khi con người ngày càng có nhiều cơ hội bày tỏ quan điểm cá nhân, việc xuất hiện những ý kiến khác biệt là điều tự nhiên. Vì thế, biết lắng nghe những ý kiến khác biệt trở thành một phẩm chất rất cần thiết. Lắng nghe ý kiến khác biệt là thái độ bình tĩnh, tôn trọng và cầu thị trước những quan điểm không giống với mình. Trước hết, điều đó giúp con người mở rộng nhận thức, nhìn vấn đề từ nhiều góc độ thay vì chỉ khư khư giữ lấy cách nghĩ quen thuộc. Không ít khi chính những ý kiến trái DeThiVan.com Bộ 11 Đề thi thử Ngữ Văn THPT 2021-2026 SGD Nghệ An (Có đáp án) chiều lại giúp ta nhận ra hạn chế của bản thân để điều chỉnh và hoàn thiện mình. Bên cạnh đó, biết lắng nghe còn giúp con người tránh rơi vào thái độ cực đoan, bảo thủ, từ đó xây dựng những mối quan hệ tích cực và một môi trường sống văn minh hơn. Tuy nhiên, lắng nghe không có nghĩa là chấp nhận mọi ý kiến; mỗi người vẫn cần tỉnh táo chọn lọc điều đúng đắn, hợp lí. Trong một xã hội hiện đại, biết lắng nghe ý kiến khác biệt không chỉ thể hiện trí tuệ mà còn cho thấy sự trưởng thành trong cách ứng xử của mỗi người. Câu 2 (4,0 điểm) So sánh cảm xúc của nhân vật trữ tình trong hai đoạn thơ. 1. Dàn ý chi tiết Mở bài - Giới thiệu hai đoạn thơ: + Đoạn thơ trong Khúc hồi tưởng tháng ba của Nguyễn Văn Chương. + Đoạn thơ trong Tháng ba của Nguyễn Phan Hách. - Khái quát: + Cả hai đều viết về tháng ba và gợi dậy những rung động sâu xa trong tâm hồn nhân vật trữ tình. + Tuy nhiên, cảm xúc ở mỗi đoạn thơ có sắc thái riêng. Thân bài a. Cảm xúc của nhân vật trữ tình trong đoạn thơ thứ nhất - Đó là cảm xúc hồi tưởng, xót xa, thương nhớ. - Nhớ về tháng ba nghèo khó: “Đẹp thì có đẹp nhưng mà đói cơm” vẻ đẹp thiên nhiên đi cùng nỗi ám ảnh thiếu thốn. - Tình cảm tha thiết với bà: “Chân chim đuôi mắt nhăn nheo thương bà” “Tìm bà đâu nữa ngậm ngùi tháng ba...” - Cảm xúc chủ đạo: thương bà, thương những năm tháng nghèo khó; ngậm ngùi, tiếc nuối khi bà đã không còn. b. Cảm xúc của nhân vật trữ tình trong đoạn thơ thứ hai - Đó là cảm xúc ngây ngất, náo nức, bâng khuâng, tiếc nuối. - Say mê trước vẻ đẹp tháng ba: cây gạo đỏ, hoa rơi, chim vàng anh, nắng mật. - Tháng ba gắn với hình ảnh mẹ và kí ức tuổi thơ: “Mẹ tôi yếm đỏ bao xanh” - Nhưng niềm say mê ấy dần chuyển thành nỗi buồn man mác: “Tôi ngồi bấm đốt ngón tay... Tôi buồn” “Ước gì tôi chả lớn khôn” - Cảm xúc chủ đạo: vừa rạo rực trước thiên nhiên, vừa nuối tiếc tuổi thơ trong trẻo đã qua. c. Điểm giống nhau DeThiVan.com
File đính kèm:
bo_11_de_thi_thu_ngu_van_thpt_2021_2026_sgd_nghe_an_co_dap_a.docx

