Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Nghệ An (Có đáp án)

Đọc văn bản:

ẦM VU, ẦM VU ...

(Trích)

Trần Đức Tiến

Những buổi chiều mùa hè, nhiều người trong xóm tôi thường rủ nhau ra con đỗi chơi thả diều. Con đỗi đắp nổi chạy ngang qua cánh đồng, nên tha hồ có không gian thoáng đãng cho diều lên. Người lớn thả diều của người lớn. Trẻ con chơi diều trẻ con. Diều bay cao diều bay thấp, diều đứng yên diều nhào lộn. Lại có cả những cánh én gấp bằng giấy thả lên chỉ ngang tầm ngọn tre, chùm đuôi dài vẫy vẫy rất vui mắt. Mê chơi diều, nhiều khi sấm tối chưa biết đường về nhà.

(Lược một đoạn: Tầm mười tuổi là tôi đã tự làm được diều. Chỉ cần vài thanh tre cật vót nan, mấy tờ giấy nhỏ, một ít nhựa sung là có thể phát được một con diều. Dây diều của bọn tôi thường là dây chuối, chỉ khâu, dây gai. Diều của người lớn cầu kì hơn. Lúc đêm diều thả, phải có kỹ thuật thì diều mới bay cao. Diều người lớn thường cõng thêm ống sảo, sáo đơn hoặc sáo kép...)

Mỗi sáo kêu một giọng. Tiếng thanh tiếng đục. Tiếng bổng tiếng trầm. Tiếng sáo còn tùy thuộc vào điều nào đứng im, diều nào hay nghiêng đảo (gọi là diều ngoáy cháo). Diều ngoáy cháo thì tiếng sáo nghe nghịch, hỗn. Bốn, năm cái diều sáo thả lên đủ làm thành bản hòa tấu nhạc đồng quê thật êm đềm, da diết. Những đêm trăng sáng, tiếng sáo diều vi vút hơn, vang xa hơn. Để diều bay suốt đêm là thường. Âm thanh vời vợi trời mây rủ mọi người vào giấc ngủ. Và trong giấc ngủ, có những giấc mơ thật ngọt ngào...

Tiếng sáo diều của anh Tùng không u u u đều đều một giọng như sáo những con diều khác. “Ẩm vu ... ầm vu ... u u u ... ”. Lúc xa lúc gần. Tưởng ở mạn đông lại hóa ra mạn tây. Một con diều thả lên mà như có hai, ba con diều cùng nhau bay lượn. Chiếu nào anh Tùng thả diều là chúng tôi biết ngay. Không lẫn đi đâu được.

Chị Thắm cũng mê tiếng sáo “ầm vu”, nhưng chị đâu biết con diều của ai? Vì chị không phải là người cùng làng. Chị ở mãi trên Đà Tiềm, cách làng tôi bốn, năm cây số. Chị Thắm bị bệnh khó ngủ. Đêm chị thức chong chong. Nhưng ban ngày có khi chị lại thiếp đi bất chợt. Người ta kể có hôm chị đang cấy ngoài đồng thì cơn buồn ngủ ập đến. Cứ thế chị vừa cấy vừa ngủ. Hết nắm mạ trên tay mà vẫn bước, vẫn tiếp tục dúi tay không xuống bùn. Đến khi giật mình choàng thức, ngoảnh lại, còn cả một khoảnh ruộng trắng ...

Đêm đêm chị Thắm trải chiếu ra nằm ngoài hè, ngửa mặt nhìn trời. Đếm đi đếm lại số sao trên khoảng trời từ ngọn tre cuối vườn sang nóc bếp nhà hàng xóm mà vẫn không sao chợp mắt nổi. Những sợi dây thần kinh trong đầu chị chỉ dịu đi khi nghe tiếng sáo “ầm vu ... ầm vu ... u u u” ... Cái thanh âm đặc biệt ấy giống như con thuyền bập bềnh đưa chị trôi dần vào giấc mơ.

Nhưng có một đêm, tiếng sáo lạ lùng đột nhiên bị ngắt quãng. Rõ ràng đang “ầm vu” êm tai, bỗng nhiên “ủ ủ ủ ủ” mấy tiếng như người đứt hơi. Rồi tất cả rơi thỏm vào im lặng. Những ngôi sao đứng yên,

nhấp nháy. Chị Thắm lại thức chong chong nhìn sao.

Sáng sớm hôm sau, vừa ăn xong mấy củ khoai lót dạ để chuẩn bị ra đồng, chị thấy bóng người lạ thấp thoáng ngoài cổng rào nhà mình.

- Ai hỏi gì ngoài ấy thế? - Chị Thắm đánh tiếng hỏi vọng ra.

- Chị làm ơn ... - Người đàn ông trẻ tuổi vừa nói vừa rụt rè chỉ lên ngọn tre cuối vườn.

- Dạ không ... Con diều của tôi ...

Chị Thắm nhìn lên. Chiếc diều cánh cốc như con chim khổng lồ bị trọng thương mắc trên ngọn tre, với một bên cánh bị gai tre đâm rách toạc. Một đoạn dây lòng thòng dính theo diều. Người đàn ông lạ mặt ấy chính là anh Tùng. Hóa ra lúc nửa đêm về sáng, chị Thắm giật mình nghe tiếng “ủ ủ” ấy là lúc con diều của anh Tùng bị đứt dây bay đi. Sáng ra, anh Tùng đành nương theo hướng gió mà chạy đi tìm. Chạy mãi, chạy mãi lên Đà Tiềm, rồi trời đất run rủi thế nào, anh tìm đến bụi tre cuối vườn nhà chị Thắm. Chị mở cổng rào cho anh vào tìm cách lấy lại diều.

Vậy là nhờ có con diều đứt dây mối lái, anh Tùng gặp được chị Thắm. Rồi cả hai phải lòng nhau. Nửa năm sau, họ tổ chức đám cưới.

Chị Thắm khỏi tiệt căn bệnh mất ngủ. Anh Tùng cũng nghỉ chơi thả diều. Suốt ngày chỉ thấy chanh chí thú với công việc đồng áng. Nghe nói nhiều người tìm đến hỏi mua cái ống sáo “ẩm vu” có một không hai của anh, nhưng anh không bán. Anh vẫn để sáo gắn với diều, và đem cái kỉ niệm để đời ấy gác kĩ lên xà nhà.

(Trên đôi cánh chuồn chuồn, NXB Kim Đồng, 2020, tr.160 - 166)

docx 71 trang YếnNT 27/04/2026 60
Bạn đang xem 30 trang mẫu của tài liệu "Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Nghệ An (Có đáp án)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.

Tóm tắt nội dung tài liệu: Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Nghệ An (Có đáp án)

Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Nghệ An (Có đáp án)
 Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Nghệ An (Có đáp án) - DeThiVan.com
 DeThiVan.com Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Nghệ An (Có đáp án) - DeThiVan.com
 ĐỀ SỐ 1
 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT
 NGHỆ AN NĂM HỌC: 2025 - 2026
 MÔN THI: NGỮ VĂN
 ĐỀ CHÍNH THỨC Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
I. Đọc hiểu (4,0 điểm)
 Đọc văn bản:
 ẦM VU, ẦM VU ...
 (Trích)
 Trần Đức Tiến
 Những buổi chiều mùa hè, nhiều người trong xóm tôi thường rủ nhau ra con đỗi chơi thả diều. Con 
đỗi đắp nổi chạy ngang qua cánh đồng, nên tha hồ có không gian thoáng đãng cho diều lên. Người lớn thả 
diều của người lớn. Trẻ con chơi diều trẻ con. Diều bay cao diều bay thấp, diều đứng yên diều nhào lộn. 
Lại có cả những cánh én gấp bằng giấy thả lên chỉ ngang tầm ngọn tre, chùm đuôi dài vẫy vẫy rất vui 
mắt. Mê chơi diều, nhiều khi sấm tối chưa biết đường về nhà.
 (Lược một đoạn: Tầm mười tuổi là tôi đã tự làm được diều. Chỉ cần vài thanh tre cật vót nan, mấy 
tờ giấy nhỏ, một ít nhựa sung là có thể phát được một con diều. Dây diều của bọn tôi thường là dây chuối, 
chỉ khâu, dây gai. Diều của người lớn cầu kì hơn. Lúc đêm diều thả, phải có kỹ thuật thì diều mới bay 
cao. Diều người lớn thường cõng thêm ống sảo, sáo đơn hoặc sáo kép...)
 Mỗi sáo kêu một giọng. Tiếng thanh tiếng đục. Tiếng bổng tiếng trầm. Tiếng sáo còn tùy thuộc 
vào điều nào đứng im, diều nào hay nghiêng đảo (gọi là diều ngoáy cháo). Diều ngoáy cháo thì tiếng sáo 
nghe nghịch, hỗn. Bốn, năm cái diều sáo thả lên đủ làm thành bản hòa tấu nhạc đồng quê thật êm đềm, da 
diết. Những đêm trăng sáng, tiếng sáo diều vi vút hơn, vang xa hơn. Để diều bay suốt đêm là thường. Âm 
thanh vời vợi trời mây rủ mọi người vào giấc ngủ. Và trong giấc ngủ, có những giấc mơ thật ngọt ngào...
 Tiếng sáo diều của anh Tùng không u u u đều đều một giọng như sáo những con diều khác. “Ẩm 
vu ... ầm vu ... u u u ... ”. Lúc xa lúc gần. Tưởng ở mạn đông lại hóa ra mạn tây. Một con diều thả lên mà 
như có hai, ba con diều cùng nhau bay lượn. Chiếu nào anh Tùng thả diều là chúng tôi biết ngay. Không 
lẫn đi đâu được.
 Chị Thắm cũng mê tiếng sáo “ầm vu”, nhưng chị đâu biết con diều của ai? Vì chị không phải là 
người cùng làng. Chị ở mãi trên Đà Tiềm, cách làng tôi bốn, năm cây số. Chị Thắm bị bệnh khó ngủ. 
Đêm chị thức chong chong. Nhưng ban ngày có khi chị lại thiếp đi bất chợt. Người ta kể có hôm chị đang 
cấy ngoài đồng thì cơn buồn ngủ ập đến. Cứ thế chị vừa cấy vừa ngủ. Hết nắm mạ trên tay mà vẫn bước, 
vẫn tiếp tục dúi tay không xuống bùn. Đến khi giật mình choàng thức, ngoảnh lại, còn cả một khoảnh 
ruộng trắng ...
 Đêm đêm chị Thắm trải chiếu ra nằm ngoài hè, ngửa mặt nhìn trời. Đếm đi đếm lại số sao trên 
khoảng trời từ ngọn tre cuối vườn sang nóc bếp nhà hàng xóm mà vẫn không sao chợp mắt nổi. Những 
sợi dây thần kinh trong đầu chị chỉ dịu đi khi nghe tiếng sáo “ầm vu ... ầm vu ... u u u” ... Cái thanh âm 
đặc biệt ấy giống như con thuyền bập bềnh đưa chị trôi dần vào giấc mơ.
 Nhưng có một đêm, tiếng sáo lạ lùng đột nhiên bị ngắt quãng. Rõ ràng đang “ầm vu” êm tai, bỗng 
nhiên “ủ ủ ủ ủ” mấy tiếng như người đứt hơi. Rồi tất cả rơi thỏm vào im lặng. Những ngôi sao đứng yên,
 DeThiVan.com Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Nghệ An (Có đáp án) - DeThiVan.com
nhấp nháy. Chị Thắm lại thức chong chong nhìn sao.
 Sáng sớm hôm sau, vừa ăn xong mấy củ khoai lót dạ để chuẩn bị ra đồng, chị thấy bóng người lạ 
thấp thoáng ngoài cổng rào nhà mình.
- Ai hỏi gì ngoài ấy thế? - Chị Thắm đánh tiếng hỏi vọng ra.
- Chị làm ơn ... - Người đàn ông trẻ tuổi vừa nói vừa rụt rè chỉ lên ngọn tre cuối vườn.
- Dạ không ... Con diều của tôi ...
 Chị Thắm nhìn lên. Chiếc diều cánh cốc như con chim khổng lồ bị trọng thương mắc trên ngọn tre, 
với một bên cánh bị gai tre đâm rách toạc. Một đoạn dây lòng thòng dính theo diều. Người đàn ông lạ mặt 
ấy chính là anh Tùng. Hóa ra lúc nửa đêm về sáng, chị Thắm giật mình nghe tiếng “ủ ủ” ấy là lúc con 
diều của anh Tùng bị đứt dây bay đi. Sáng ra, anh Tùng đành nương theo hướng gió mà chạy đi tìm. Chạy 
mãi, chạy mãi lên Đà Tiềm, rồi trời đất run rủi thế nào, anh tìm đến bụi tre cuối vườn nhà chị Thắm. Chị 
mở cổng rào cho anh vào tìm cách lấy lại diều.
 Vậy là nhờ có con diều đứt dây mối lái, anh Tùng gặp được chị Thắm. Rồi cả hai phải lòng nhau. 
Nửa năm sau, họ tổ chức đám cưới.
 Chị Thắm khỏi tiệt căn bệnh mất ngủ. Anh Tùng cũng nghỉ chơi thả diều. Suốt ngày chỉ thấy 
chanh chí thú với công việc đồng áng. Nghe nói nhiều người tìm đến hỏi mua cái ống sáo “ẩm vu” có một 
không hai của anh, nhưng anh không bán. Anh vẫn để sáo gắn với diều, và đem cái kỉ niệm để đời ấy gác 
kĩ lên xà nhà.
 (Trên đôi cánh chuồn chuồn, NXB Kim Đồng, 2020, tr.160 - 166)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Xác định ngôi kể của truyện.
Câu 2. Vào Những đêm trăng sáng tiếng sáo diều được tác giả miêu tả như thế nào?
Câu 3. Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu văn: Cái thanh âm đặc biệt ấy giống như 
con thuyền bập bềnh đưa chị trôi dần vào giấc mơ.
Câu 4. Theo em, vì sao nhiều người tìm đến hỏi mua cái ống sáo “ầm vu” nhưng anh Tùng không bán?
Câu 5. Nhận xét khung cảnh làng quê được thể hiện trong truyện ngắn.
II. Viết (6,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm)
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật Tùng trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.
Câu 2. (4,0 điểm)
Những trò chơi dân gian mang đậm nét văn hóa Việt đang dần bị mai một trong cuộc sống hiện đại nhưng 
điều đó không có nghĩa là nó không còn sức hấp dẫn.
Em hãy viết bài văn nghị luận bàn về vấn đề: Cách thức lưu truyền trò chơi dân gian trong đời sống hiện 
nay.
 DeThiVan.com Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Nghệ An (Có đáp án) - DeThiVan.com
 ĐÁP ÁN
 Phần Câu Hướng dẫn giải
I. ĐỌC HIỂU Câu 1. (0,5 điểm) Ngôi kể thứ nhất
(4,0 điểm) Câu 2. (0.5 điểm) Tiếng sáo diều được miêu tả vào đêm trăng sáng như sau: 
 tiếng sáo diều vi vút hơn, bay xa hơn. Âm thanh ấy vời vợi 
 trời mây
 Câu 3. (1.0 điểm) Biện pháp so sánh: âm thanh được ví “con thuyền bập bềnh”
 Tác dụng:
 - Giúp câu văn thêm sinh động, hấp dẫn, người đọc dễ hình 
 dung.
 - Gợi tả sinh động âm thanh đặc biệt của tiếng sáo diều, nhẹ 
 nhàng, êm dịu, đều đặn.
 - Diễn tả cảm giác thả lỏng, thư thái của chị Thắm khi nghe 
 tiếng sáo — nó xoa dịu tâm hồn và từ từ đưa chị vào giấc 
 ngủ.
 Câu 4. (1.0 điểm) Vì cái ống sáo “ầm vu” ấy không chỉ là một vật dụng bình 
 thường mà là kỷ niệm thiêng liêng, gắn với mối duyên đặc 
 biệt giữa anh Tùng và chị Thắm. Nó đã se duyên cho hai 
 người, là kỷ vật của tình yêu và những kỷ niệm đẹp trong 
 quá khứ, nên anh Tùng trân trọng giữ lại như một báu vật 
 riêng.
 Câu 5. (1.0 điểm) Khung cảnh làng quê trong truyện ngắn hiện lên bình yên, 
 trong trẻo và đậm chất thơ:
 - Có những cánh đồng bát ngát, con đỗi, bụi tre cuối vườn.
 - Những buổi chiều mùa hè thả diều, đêm trăng sáng với 
 tiếng sáo diều vi vút.
 - Cuộc sống tuy giản dị, mộc mạc nhưng tràn đầy tình người 
 và kỷ niệm đẹp.
 => Nó gợi nhớ về một làng quê yên bình, êm đềm, gắn bó 
 tuổi thơ và tình làng nghĩa xóm sâu đậm.
II. VIẾT Câu 1. (2.0 điểm) 1. Mở đoạn: Giới thiệu chung
(6.0 điểm) 2. Thân đoạn
 - Xuất thân và sở thích:
 + Là người mê thả diều, đặc biệt có con diều với tiếng sáo 
 “ầm vu” độc đáo.
 + Tiếng sáo diều của anh không giống ai, lúc xa lúc gần, 
 như hai ba con diều bay cùng lúc.
 - Là một người chân thành:
 DeThiVan.com Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Nghệ An (Có đáp án) - DeThiVan.com
 + Khi con diều bị đứt dây, anh không ngại đường xa, lần 
 theo hướng gió đi tìm, thể hiện sự trân trọng kỷ niệm và 
 đam mê.
 + Tình cờ gặp chị Thắm — người cũng mê tiếng sáo “ầm 
 vu” mà không biết chủ nhân là ai.
 => Cuộc gặp gỡ nhờ con diều đứt dây trở thành mối nhân 
 duyên đẹp. Sau khi cưới chị Thắm, anh Tùng dành hết tâm 
 sức cho đồng áng, lưu giữ kỷ vật diều sáo như trân quý một 
 phần ký ức.
 - Nghệ thuật:
 + Ngôi kể thứ nhất
 + Ngôn ngữ giản dị.
 + Hình ảnh con diều mang nhiều ý nghĩa
 + 
 3. Kết đoạn: Tổng kết vấn đề nghị luận
 Câu 2. (4.0 điểm) 1. Mở bài: Giới thiệu chung
 2. Thân bài:
 - Trò chơi dân gian: những hoạt động vui chơi giải trí do 
 quần chúng nhân dân sáng tạo ra và được lưu truyền qua 
 nhiều thế hệ.
 - Vai trò và giá trị của trò chơi dân gian:
 + Là di sản văn hóa phi vật thể, lưu giữ bản sắc dân tộc.
 + Gắn bó với đời sống cộng đồng, giúp gắn kết tình làng 
 nghĩa xóm, tạo không khí vui tươi.
 + Rèn luyện tư duy, sự khéo léo, tinh thần đồng đội và kỹ 
 năng giao tiếp.
 + Phản ánh tập quán, tín ngưỡng và tâm hồn dân tộc Việt.
 - Thực trạng và nguyên nhân mai một của trò chơi dân gian:
 + Đời sống hiện đại với công nghệ, trò chơi điện tử, mạng 
 xã hội khiến trò chơi dân gian ít được trẻ em quan tâm.
 + Không gian tổ chức trò chơi dân gian ngày càng thu hẹp: 
 thiếu sân bãi, thiếu người hướng dẫn.
 + Sự thờ ơ của một bộ phận cộng đồng và thiếu sự quan tâm 
 của gia đình, nhà trường.
 - Giải pháp:
 + Đưa trò chơi dân gian vào trường học thông qua giờ thể 
 dục, hoạt động ngoại khóa.
 + Tổ chức các lễ hội truyền thống, hội làng, ngày hội thiếu 
 nhi với nhiều trò chơi dân gian.
 DeThiVan.com Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Nghệ An (Có đáp án) - DeThiVan.com
 + Khai thác trò chơi dân gian trong chương trình truyền 
 hình, mạng xã hội, ứng dụng công nghệ số để trẻ em hiện 
 đại tiếp cận dễ dàng.
 + Gia đình, ông bà, cha mẹ truyền dạy trực tiếp cho con 
 cháu trong những dịp tụ họp, nghỉ hè, Tết cổ truyền.
 + Lưu giữ và phục dựng trò chơi trong các khu du lịch văn 
 hóa, bảo tàng dân tộc học.
 + 
 - Lưu truyền trò chơi dân gian sẽ giúp chúng ta: Gìn giữ bản 
 sắc văn hóa dân tộc. Giúp thế hệ trẻ hiểu và tự hào về truyền 
 thống; 
 - Liên hệ bản thân: bài học nhận thức hành động
 3. Kết bài: Tổng kết vấn đề
 DeThiVan.com Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Nghệ An (Có đáp án) - DeThiVan.com
 ĐỀ SỐ 2
 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI TUYẾN SINH VÀO LỚP 10 THPT
 NGHỆ AN NĂM HỌC: 2024 - 2025
 Môn thi: NGỮ VĂN
 ĐỀ THI CHÍNH THỨC Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian giao đề
Câu 1. Đọc hiểu (2.0 điểm)
Đọc đoạn trich:
 Hoa cải vàng Bão về xô đổ cây gạo đầu Làng
 Dám bụt thì đỏ Lũy tre lại mọc những mùa non măng
 Trên triền đê gió anh ta thả diều Đình làng công
 Ta vùi khoai nướng ta chạy ta trốn giữa anh mơn mởn Hoa xoan thì tím
 luống mạ Mẹ gieo Hoàng hôn buông xuống lả cánh cò
 Dốc làng cheo leo bao mùa thất bát Trong những giấc mơ
 Dáng người còng lưng miệt mài gieo hạt Ta ôm rơm ngủ
 Cánh đồng nứt nẻ hốc hác tia nhìn Mùa ta no đủ
 Cha ta vẫn tin vẫn cày vẫn cuốc Vì còn quê hương
 Đường làng lại thơm mùi rơm thân thuộc
 (Quê nội, Nguyễn Phan Quế Mai, Tồ quổc gọi tên mình, NXB Phụ nữ, 2015, tr.10)
Thực hiện các yêu cầu sau:
a. Xác định thể thơ của đoạn trích
b. Chỉ ra từ láy, từ ghép trong các từ sau: Cánh đồng, mơn mởn
c. Hình ảnh quê hương hiện lên như thế nào trong những dòng thơ in đậm?
d. Nêu một thông điệp có ý nghĩa mà em nhận được trong đoạn trích.
Câu 2. Nghị luận xã hội (3.0 điểm)
Mùa ta no đủ
Vì còn quê hương
Từ gợi dẫn trên, hãy viết bài văn về chủ đề: Thể hệ trẻ hôm nay cần thể hiện lòng biết ơn đối với quê 
hương
Câu 3. Nghị luận văn học (5.0 điểm)
Phân tích diễn biến tâm trạng ông Hai trong đoạn trích sau:
 Ông nằm vật trên giường vắt tay lên trán nghĩ ngợi vẩn vơ. Ông lại nghĩ về cái làng của ông. 
Lại nghĩ đến những ngày cùng làm việc với anh em. Ô, sao mà độ ấy vui thế. Ông thấy mình như trẻ ra. 
Cũng hát hỏng, bông phèng, cũng đào, cũng cuốc mê man suốt ngày. Trong lòng ông lão lại thấy náo nức 
hẳn lên. Ông lại muốn về làng, lại muốn được cùng anh em đào đường đắp ụ xẻ hào, khuân đá. Không 
biết cái chòi gác ở đầu làng đã dựng xong chưa? Những đường hầm bí mật chắc còn là khướt lắm. Chao 
ôi! Ông lão nhớ làng, nhớ cái làng quá.
 []
 Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đưa nhau 
ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
 DeThiVan.com Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Nghệ An (Có đáp án) - DeThiVan.com
 Nhìn lũ con. tủi thán, nước mắt ông lão cứ giàn ra. Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đây 
ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu... Ông lão nắm chặt hai 
tay lại mà rít lên:
 - Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục 
nhã thế này.
Ông lão bỗng ngừng lại, ngờ ngợ như lời mình không được đúng lắm. Chả nhẽ cái bọn ớ làng lại đốn đến 
thế được. Ông kiểm điểm từng người trong óc. Không mà. họ toàn là những người có tinh thần cả mà. Họ 
đã ở lại làng, quyết tâm một sống một chết với giặc, có đời nào lại cam tâm làm điều nhục nhã ấy!....
 Nhưng sao lại nảy ra cái tin như vậy được? Mà thằng chánh Bệu thì đích là người làng không sai 
rồi. Không có lửa làm sao có khói? Ai người ta hơi đâu bịa tạc ra những chuyện ấy làm gì. Chao ôi' Cực 
nhục chưa, cả làng Việt gian! Rồi đây biết làm ăn. buôn bán ra sao? Ai người ta chứa. Ai người ta buôn 
bán mấy. Suốt cả cái nước Việt Nam này người ta ghê tởm, người ta thù hằn cái giống Việt gian bán 
nước.. Lại còn bao nhiêu người làng, tan tác mỗi người một phương nữa. không biết họ đã rõ cái cơ sự 
này chưa?...
 (Trích Làng, Kim Lân. Ngữ văn 9, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2023, tr.162-163, tr.166)
 DeThiVan.com Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Nghệ An (Có đáp án) - DeThiVan.com
 ĐÁP ÁN
Câu 1. Đọc hiểu
a. Thể thơ tự do
b. 
- Từ láy: mơn mởn
- Từ ghép: cánh đồng.
c. Hình ảnh quê hương hiện lên:
- Hình ảnh quê hương hiện lên vô cùng yên bình, giản dị: hoa xoan tim,
lũy tre làng, cây gạo, cánh cò.
- Hình ảnh quê hương hiện lên với vẻ đẹp truyền thống với mái đình cong cong.
=> Quê hương hiện lên thật đẹp đẽ, dù gặp bão táp vẫn kiên cường đứng dậy. Những nét đẹp truyền 
thống, sự bình yên vốn có của làng quê Việt Nam vẫn luôn được gìn giữ.
d. Học sinh tự nêu thông điệp nhận được. 
Gợi ý:
- Thông điệp về tình yêu quê hương đất nước.
Câu 2.
1. Mở bài:
Nêu vấn đề bản luận: Thế hệ trẻ hôm nay cần thể hiện lòng biết ơn đối với quê hương.
2. Thân bài:
a. Giải thích: Thể hiện lòng biết ơn đối với quê hương đất nước là việc ý thức được trách nhiệm, nghĩa vụ 
của bản thân đối với đất nước.
b. Bàn luận:
- Vì sao thế hệ trẻ cần thể hiện lòng biết ơn đối với quê hương đất nước?
+ Quê hương đất nước là nơi con người được sinh ra, nơi nuôi nấng, nâng đỡ con người từ khi mới lọt 
lòng.
+ Thể hiện lòng biết ơn đối với quê hương đất nước chính là một cách thể hiện tình yêu đối với nơi mình 
sinh ra, tổ quốc của mình.
+ Thể hiện lòng biết ơn đối với quê hương đất nước giúp thế hệ trẻ có động lực phát triển bản thân, đem 
sức mình ra cống hiến cho sự phát triển của quê hương đất nước.
- Cần làm gì để thể hiện lòng biết ơn đối với quê hương đất nước?
+ Tích cực trau dồi bản thân cả về kiến thức, kĩ năng, đạo đức để xây
dựng quê hương, đất nước.
+ Lan tỏa tình yêu nước đến với những người xung quanh.
+ Có những hành động, tham gia vào các hoạt động cộng đồng nhằm thúc đẩy tình yêu nước, giúp thế hệ 
trẻ ý thức được trách nhiệm, lòng biết ơn đối với quê hương, đất nước.
HS lấy dẫn chứng minh họa phù hợp.
c. Liên hệ bản thân.
3. Kết bài
Tổng kết lại vấn đề
Câu 3.
 DeThiVan.com Bộ 15 Đề thi vào 10 môn Văn Nghệ An (Có đáp án) - DeThiVan.com
I. Mở bài
- Giới thiệu tác giả Kim Lân và truyện ngắn Làng:
+ Nhà văn Kim Lân là nhà văn chuyên viết truyện ngắn, ông vốn am hiểu và gắn bó sâu rộng với cuộc 
sống nông thôn, Làng là truyện ngắn xuất sắc của ông.
+ Dẫn dắt nội dung nghị luận: diễn biến tâm trạng nhân vật ông Hai trước và sau khi nghe tin làng chợ 
Dầu theo giặc.
II. Thân bài
1. Tâm trạng của ông Hai và tình yêu làng
- Nhân vật ông Hai là người nông dân yêu và tự hào về làng, mọi niềm vui, nỗi buồn của ông đều xoanh 
quay chuyện làng chợ Dầu.
- Ông suy nghĩ vẩn vơ, nhớ về những ngày được làm việc, được chiến đấu cùng anh em, niềm vui ấy bật 
lên thành tiếng “Ô, sao mà độ ấy vui thế!".
- Những ngày hoạt động đó khiến ông thấy mình trẻ ra: hát hỏng, bông phèng, ...
- Khao khát được về làng để làm việc với anh em.
- Nỗi nhớ làng trong ông lại dâng lên mãnh liệt.
2. Phân tích diễn biến tâm trạng nhân vật ông Hai sau khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc
- Khi đang vui mừng tin thắng trận ở khắp nơi thì ông Hai nghe tin dữ: làng chợ Dầu theo giặc làm Việt 
gian, ông bất ngờ, choáng váng (Cổ ông nghẹn đắng lại như không thở được).
- Ông cố trấn tĩnh bản thân, ông hỏi lại như thể không tin vào những điều vừa nghe thấy nhưng người phụ 
nữ tản cư khẳng định chắc chắn khiến ông Hai sững sờ, ngượng ngùng, xấu hổ (ông cố làm ra vẻ bình 
thản, đánh trống lảng ra về).
+ Cổ ông lão nghẹn đắng lại, da mặt tê rân rân ông lão lặng đi tưởng như không thở được.
- Về tới nhà ông tủi hổ, lo lắng khi thấy đàn con (nước mắt lão cứ dàn ra, chúng nó cũng là trẻ con làng 
Việt gian đấy ư?)
+ Niềm tin, sự ngờ vực giằng xé mạnh trong tâm trạng ông Hai
- Nghe thấy tiếng chửi bọn Việt gian “ông cúi gằm mặt xuống mà đi”, nỗi tủi hổ khiến ông không dám ló 
mặt ra ngoài
+ Lúc nào cũng nơm nớp lo sợ, thấy đám đông tụ tập nhắc tới hai chữ cảm thông, Việt gian ông lại chột 
dạ.
→ Tác giả diễn đạt cụ thể nỗi lo lắng, sợ hãi tới mức ám ảnh thường xuyên của ông Hai, trong tâm trạng 
ông lúc nào cũng thường trực nỗi đau xót, tủi hổ trước tin làng mình theo giặc.
3. Thành công nghệ thuật miêu tả tâm trạng nhân vật
- Đặt tâm trạng nhân vật vào tình huống thử thách để khai thác chiều sâu tâm trạng
- Thể hiện tâm trạng nhân vật tài tình, cụ thể qua ngôn ngữ đối thoại, độc thoại, và độc thoại nội tâm qua 
ý nghĩ, hành vi, cử chỉ.
+ Ngôn ngữ đậm chất khẩu ngữ và lời ăn tiếng nói của người nông dân, và thế giới tinh thần của người 
nông dân.
III. Kết bài
- Tâm trạng nhân vật ông Hai được thể hiện qua nhiều cung bậc tinh tế, chân thật, đa dạng: diễn tả đúng, 
gây ấn tượng mạnh mẽ về sự ám ảnh, day dứt trong tâm trạng nhân vật.
 DeThiVan.com

File đính kèm:

  • docxbo_15_de_thi_vao_10_mon_van_nghe_an_co_dap_an.docx