Bộ 20 Đề thi vào 10 môn Văn Hà Tĩnh (Có đáp án)

 Bộ 20 Đề thi vào 10 môn Văn Hà Tĩnh (Có đáp án) - DeThiVan.com
 DeThiVan.com Bộ 20 Đề thi vào 10 môn Văn Hà Tĩnh (Có đáp án) - DeThiVan.com
 ĐỀ SỐ 1
 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT
 HÀ TĨNH NĂM HỌC 2025 – 2026
 Môn thi: NGỮ VĂN
 Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích:
 Mẹ ơi, có thể trong cuộc chiến đấu này Xin mẹ cứ đọc Kiều
 Con sẽ ngã xuống Cho căn nhà trở lại yên tĩnh
 Ngã xuống bình thường Dưới bóng cây bảng lảng hoàng hôn
 Như bao đồng đội của con Xin mẹ cứ ngồi tựa cửa chờ con
 Để mái nhà gianh mẹ được yên ả Như những ngày xưa
 Dưới sắc nắng vàng... Mỗi chiều con đi học về
 Và mẹ lại lắng nghe
 Và, có thể là, sáng mai bừng mắt ra Tiếng bước chân bầy trẻ nhỏ
 Mẹ sẽ nhận về một tờ giấy... Chúng ôm sách, bá vai nhau,
 Như nhiều bà mẹ ở làng rúc rích cười
 Tờ giấy mỏng manh đi ngang qua cửa sổ.
 Nhưng lại nặng hơn ngàn tấn bom [...]
 Trút xuống tuổi già của me
 Cho dù thế, mẹ cũng đừng khóc nhé
 Con không chết đâu 
 (Trích Thư gửi Mẹ, Tuyển thơ Trần Đăng Khoa, NXB Kim Đồng, 2000, tr. 349-350)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Xác định thể thơ của đoạn trích.
Câu 2. Theo đoạn trích, có thể "sáng mai bừng mắt ra" người mẹ sẽ nhận về cái gì?
Câu 3. Trình bày hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ so sánh trong những dòng thơ:
 Con sẽ ngã xuống
 Ngã xuống bình thường
 Như bao đồng đội của con
Câu 4. Em hiểu nội dung những dòng thơ sau như thế nào?
 Xin mẹ cứ đọc Kiều
 Cho căn nhà trở lại yên tĩnh
Câu 5. Em hãy nêu một thông điệp có ý nghĩa được gợi ra từ đoạn trích và lý giải.
 DeThiVan.com Bộ 20 Đề thi vào 10 môn Văn Hà Tĩnh (Có đáp án) - DeThiVan.com
II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm)
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích tình cảm của nhân vật trữ tình con đối 
với mẹ trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.
Câu 2. (4,0 điểm)
Ngạn ngữ có câu: "Cha con đồng lòng thì đất cũng hóa ra vàng, anh em cùng sức thì đá cũng 
thành ra ngọc". Tình cảm gia đình có ý nghĩa quan trọng trong cuộc sống mỗi người. Theo 
em, làm thế nào để gắn kết các thành viên trong gia đình với nhau?
Em hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) để trả lời cho câu hỏi trên.
 ---------HẾT---------
 DeThiVan.com Bộ 20 Đề thi vào 10 môn Văn Hà Tĩnh (Có đáp án) - DeThiVan.com
 ĐÁP ÁN
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Câu 1. Thể thơ tự do
Câu 2. Theo đoạn trích, sáng mai bừng mắt ra người mẹ sẽ nhận về: một tờ giấy
Câu 3. Biện pháp so sánh.
*Tác dụng:
- Thể hiện tinh thần dũng cảm, sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc của người
- Khẳng định sự bình thản, hiên ngang của những người lính, coi cái chết là điều bình thường 
giữa chiến trường khốc liệt.
Câu 4. HS căn cứ vào câu thơ và đưa ra cách hiểu phù hợp
Gợi ý:
- Những dòng thơ thể hiện tấm lòng yêu thương, sự lo lắng và mong muốn của người con 
dành cho mẹ. Người con mong mẹ giữ thói quen đọc Truyện Kiều, để căn nhà vơi bớt cô 
quạnh, trở lại với sự bình yên, tĩnh lặng như những ngày xưa.
- Đồng thời, câu thơ còn thể hiện sự an ủi của người con dành cho mẹ, để mę thêm vững 
vàng trước nỗi đau.
Câu 5. HS dựa vào nội dung văn bản, rút ra thông điệp và có lí giải phù hợp 
Gợi ý:
- Tình mẫu tử, tình cảm gia đình là thứ tình cảm thiêng liêng, cao quý giúp con vượt qua mọi 
khó khăn.
- Sự hi sinh, dũng cảm của người lính trẻ.
- ...
II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm)
I. Mở đoạn
- Giới thiệu khái quát vấn đề nghị luận
II. Thân đoạn
*Tình cảm của con dành cho mẹ
- Tình cảm yêu thương, quan tâm mẹ:
+ Người con nghĩ đến mẹ giữa chiến trường khốc liệt, lo sợ mình có thể ngã xuống.
+ Mong ước sự hy sinh của minh giúp mę có một cuộc sống yên bình:
- Sự thấu hiểu và lo lắng cho mẹ:
+ Người con hiểu nỗi đau mà mẹ sẽ phải chịu đựng nếu nhận "tờ giấy báo từ"
- Dù vậy, con vẫn an ủi mẹ, mong mẹ không đau buồn
- Khao khát giữ gìn sự bình yên cho mẹ: Khuyên mẹ "cứ đọc Kiều" để con vẫn hướng về mẹ, 
lo lắng, an ủi mẹ.
* Nghệ thuật
 DeThiVan.com Bộ 20 Đề thi vào 10 môn Văn Hà Tĩnh (Có đáp án) - DeThiVan.com
- Ngôn ngữ giản dị, gần gũi, đầy cảm xúc
- Sử dụng linh hoạt các biện pháp tu từ,....
III. Kết đoạn
Tổng kết vấn đề nghị luận
Câu 2. (4,0 điểm)
I. Mở bài:
Giới thiệu vấn đề nghị luận: Cách thức gắn kết các thành viên trong gia đīnh
II. Thân bài:
* Giải thích:
- Gắn kết gia đình là sự yêu thương, thấu hiểu, sẻ chia giữa các thành viên.
- Gắn kết gia đình là biểu hiện của một mái ấm hạnh phúc, nơi mọi người gắn bó với nhau cả 
về tình cảm và trách nhiệm.
* Ý nghĩa của việc gắn kết các thành viên trong gia đình?
- Giúp xây dựng một môi trường sống tích cực, ấm áp.
- Là nền tảng để con cái phát triển tốt về nhân cách và tâm lý.
- Giúp các thành viên cùng nhau vượt qua khó khăn, khủng hoảng.
- Là một phần quan trọng đề xây dựng xã hội lành mạnh, có đạo đức. 
- Dành thời gian cho nhau: Ăn cơm chung, trò chuyện, tổ chức các hoạt động gia đình.
- Tôn trọng, lắng nghe và thấu hiểu nhau: Tránh áp đặt, khuyến khích chia sẻ cảm xúc.
- Thể hiện tình yêu thương qua hành động: Quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống.
- Biết tha thứ và cảm thông: Tránh cãi vã, trách móc, học cách bỏ qua lỗi lầm.
- Chung tay giữ gìn nề nếp gia đình: Cùng nhau thực hiện những giá trị đạo đức, truyền 
thống tốt đẹp.
HS lấy dẫn chứng minh hoạ phù hợp.
III. Kết bài:
Khẳng định lại vấn đề: Gắn kết giữa các thành viên là nền tảng tạo nên một mái ấm trọn vẹn 
và hạnh phúc.
 DeThiVan.com Bộ 20 Đề thi vào 10 môn Văn Hà Tĩnh (Có đáp án) - DeThiVan.com
 ĐỀ SỐ 2
 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT
 HÀ TĨNH NĂM HỌC 2024 - 2025
 Môn thi: Ngữ Văn
 Thời gian: 90 phút (không kể thời gian giao đề)
I. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm) 
Đọc đoạn trích:
 Tuổi thơ chở đầy cổ tích
 Dòng sông lời mẹ ngọt ngào
 Đưa con đi cùng đất nước.
 Chòng chành nhịp võng ca dao.
 [...]
 Con gặp trong lời mẹ hát Thời gian chạy qua tóc mẹ
 Cánh cò trắng, dải đồng xanh Một màu trắng đến nôn nao
 Con yêu màu vàng hoa mướp Lưng mẹ cứ còng dần xuống
 "Con gà cục tác lá chanh". Cho con ngày một thêm cao.
 (Trong lời mẹ hát. Trương Nam Hương, dẫn theo 
 https://www.thivien.net/Truong-Nam-Huong/Trong-loi-me-hat)
Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích.
Câu 2. Theo đoạn trích, “Con gặp trong lời mẹ hát" những hình ảnh nào gợi về kỉ niệm tuổi 
thơ?
Câu 3. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng trong các dòng thơ:
 Thời gian chạy qua tóc mẹ
 Một màu trắng đến nôn nao.
Câu 4. Em hiểu nội dung của các dòng thơ sau như thế nào”
II. LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm)
 Lưng mẹ cứ còng dần xuống
 Cho con ngày một thêm cao.
Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, em hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình 
bảy suy nghĩ về ý nghĩa lòng biết ơn của con người trong cuộc sống.
Câu 2. (5,0 điểm)
Cảm nhận của em về đoạn thơ sau:
 Bỗng nhận ra hương ổi
 Phả vào trong gió se
 DeThiVan.com Bộ 20 Đề thi vào 10 môn Văn Hà Tĩnh (Có đáp án) - DeThiVan.com
 Sương chùng chình qua ngõ
 Hình như thu đã về
 Sông được lúc dềnh dàng
 Chim bắt đầu với và
 Có đám mây mùa hạ
 Vắt nửa mình sang thu
 (Trích Sang thu, Hữu Thịnh, Ngữ văn 9, Tập hai, 
 NXB Giáo dục Việt Nam, 2018, tr.70)
 ---------HẾT---------
 DeThiVan.com Bộ 20 Đề thi vào 10 môn Văn Hà Tĩnh (Có đáp án) - DeThiVan.com
 ĐÁP ÁN
I. ĐỌC HIỂU
Câu 1. Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm.
Câu 2. 
Con gặp trong lời mẹ hát những hình ảnh gợi về kỉ niệm tuổi thơ là: cánh cò trắng, dải đồng 
xanh, màu vàng hoa mướp, con gà.
Câu 3. 
Biện pháp nhân hóa: thời gian chạy
Hiệu quả:
+ Giúp câu thơ thêm sinh động, hấp dẫn.
+ Nhấn mạnh thời gian trôi quá nhanh kéo theo sự già đi của mẹ. Gợi cảm xúc nôn nao, buồn 
đến xót xa khi trông thấy mẹ ngày càng già đi, thêm tuổi. Qua đó thể hiện tình yêu thương 
sâu sắc và biết ơn công lao mẹ dành cho con.
Câu 4.
Học sinh tự nêu cảm nhận của mình, sau đây là gợi ý:
- Nhấn mạnh sự vất vả, hi sinh của người mẹ
- Thể hiện lòng biết ơn trân trọng những hi sinh của mẹ.
- Thể hiện tình thương, tình yêu dành cho mẹ.
II. LÀM VĂN
Câu 1.
Yêu cầu về hình thức: Đoạn văn khoảng 200 chữ, không mắc lỗi diễn đạt, dùng từ. Đảm bảo 
đủ 3 phần: mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn.
Yêu cầu về nội dung: Làm sáng tỏ được ý nghĩa của sự tha thứ với mỗi con người.
1. Giới thiệu vấn đề: Ý nghĩa lòng biết ơn.
2. Giải thích
Biết ơn: là thái độ cảm kích, trân trọng trước những hành động, những việc tốt đẹp mà người 
khác làm cho mình. Bên cạnh đó, biết ơn còn là sự đền đáp trước sự giúp đỡ của người khác 
dành cho mình.
=> Biết ơn là một truyền thống tốt đẹp của ông cha ta từ xưa đến nay, chúng ta phải có ý 
thức học tập, giữ gìn và noi theo truyền thống này.
3. Bàn luận
- Ý nghĩa của lòng biết ơn:
+ Lòng biết ơn thể hiện thái độ trân trọng của người được giúp đỡ với người đã giúp đỡ 
mình. Trong một xã hội, con người thường xuyên giúp đỡ nhau và biết ơn người đã giúp đỡ 
mình là một xã hội tràn ngập tình yêu thương, vô cùng đáng sống.
+ Biết ơn và biết đền ơn cho thấy đó là con người có nhân cách và phẩm chất tốt đẹp.
 DeThiVan.com Bộ 20 Đề thi vào 10 môn Văn Hà Tĩnh (Có đáp án) - DeThiVan.com
+ Lòng biết ơn giúp con người có những định hướng và hành động đúng đắn giúp chúng ta 
rèn luyện những đức tính tốt đẹp khác như: sống có ích, yêu thương,... truyền tải những 
thông điệp tích cực ra xã hội.
Học sinh tự lấy dẫn chứng về những người có lòng biết ơn để minh họa cho bài làm văn của 
mình.
- Phê phán những người sống vô ơn.
4. Tổng kết vấn đề: Khái quát lại vấn đề nghị luận: lòng biết ơn, đồng thời rút ra bài học và 
liên hệ bản thân mình.
Câu 2.
*Yêu cầu về hình thức:
- Bài viết đảm bảo cấu trúc của một bài văn gồm 3 phần:
+ Mở bài: nêu được vấn đề.
+ Thân bài: triển khai được vấn đề.
+ Kết bài: khái quát được vấn đề.
- Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.
*Yêu cầu về nội dung:
Bài viết đảm bảo những nội dung sau đây:
1. Mở bài:
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm Sang thu.
- Giới thiệu khổ thơ 1,2 .
2. Thân bài:
2.1. Những tín hiệu báo mùa thu sang.
Bài thơ được mở ra bằng những tín hiệu rất riêng, báo mùa thu về:
+ "Hương ổi": đi liền với từ "bỗng" gợi cảm giác đột ngột, ngỡ ngàng; "phả" - làn hương 
ngọt ngào, sánh đậm, mùi ổi chín như được cô lại, phả vào gió thu. "Hương ổi" gợi không 
gian thơ thân thuộc, yêu dấu của làng quê đất Việt với những khu vườn, lối ngõ xum xuê hoa 
trái, làm nên hương sắc mỗi mùa; gợi hương vị riêng của mùa thu trong thơ Hữu Thỉnh.
- "Gió se" là ngọn gió heo may mùa thu dịu nhẹ, thoáng chút se lạnh lúc thu về, giúp ta cảm 
nhận rõ hơn cái ngọt lành của hương ổi.
- "Sương chùng chình" - nghệ thuật nhân hóa, gợi dáng vẻ, tâm trạng của làn sương thu. Làn 
sương lãng đãng như cố ý chậm lại, lưu luyến mùa hè, chưa muốn bước hẳn sang thu.
Hệ thống hình ảnh độc đáo đã diễn tả một cách tài tình cái không khí se lạnh đầu thu và cả 
cái nhịp điệu chầm chậm của mùa thu về với đất trời.
Đối diện với những tín hiệu báo thu là cái ngỡ ngàng của lòng người:
- "Hình như" là lối nói giả định, không chắc chắn, phù hợp với những biểu hiện mơ hồ lúc 
giao mùa - những biểu hiện ấy không chỉ được cảm nhận bằng các giác quan mà còn phải 
cảm nhận bằng cả một tâm hồn tinh tế.
 DeThiVan.com Bộ 20 Đề thi vào 10 môn Văn Hà Tĩnh (Có đáp án) - DeThiVan.com
- Âm điệu: là tiếng reo vui, ngỡ ngàng lúc thu sang.
Khổ thơ là những cảm nhận mới mẻ, tinh tế của tác giả lúc mùa sang. Ân sau những đổi thay 
của thiên nhiên đất trời lúc sang thu là niềm vui, niềm hạnh phúc của thi nhân.
2.2. Quang cảnh thiên nhiên ngả dần sang thu:
- Được tái hiện vừa chân thực lại vừa sống động:
+ "Sông" "dềnh dàng": tả thực con sông của mùa thu vô cùng trong trẻo, tĩnh lặng, êm đềm. 
Nghệ thuật nhân hóa khiến con sông như đang được nghỉ ngơi sau một mùa hạ vất vả với 
bão giông. Đó cũng là hình ảnh ẩn dụ cho con người qua chiến tranh, lửa đạn, giờ đang chậm 
lại, cho phép mình được nghỉ ngơi.
+ "Chim" "vội vã": vừa tả thực những cánh chim bay vội về phương Nam tránh rét, vừa gợi 
những vội vã, tất bật với lo toan thường nhật của đời người.
+ Phép đối "dềnh dàng" >< "vội vã" làm nổi bật hai động thái trái ngược của thiên nhiên mà 
cũng là sự vận động của thiên nhiên giao mùa.
Được khắc họa rất ấn tượng:
+ "Đám mây mùa hạ" được hữu hình hóa, vừa thực vừa hư, tái hiện được nhịp điệu của thời 
gian, là một chiếc cầu nối liền những ngày cuối hạ và đầu thu để sự chuyển giao giữa hai 
mùa không đứt đoạn.
+ Đám mây mang cả lớp nghĩa thế sự, gợi trạng thái giao thời của đời sống khi đất nước 
chuyển giao từ chiến tranh sang hòa bình.
=> Khoảnh khắc giao mùa hiện lên tinh tế, sống động qua những câu thơ rất giàu chất tạo 
hình. Ân sau những hình ảnh thiên nhiên lúc thu sang ấy còn là hình ảnh của đời sống lúc 
sang thu.
=> Nhận xét về nét riêng trong cách cảm nhận mùa thu của Hữu Thỉnh:
- Ông cảm nhận mùa thu bằng những nét đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ: gió se, 
sương.
- Cảm nhận qua những hình ảnh bình dị lại vô cùng độc đáo: hương ổi.
- Cảm xúc đi từ ngỡ ngàng "hình như" đến vui vẻ "sang thu".
-....
=> Cảm nhận độc đáo, tinh tế.
3. Kết bài: Tổng kết vấn đề.
 DeThiVan.com